Co to jest ZSEE? Definicja i obowiązki wprowadzającego sprzęt

ZSEE to skrót od ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, która obciąża firmy wprowadzające taki sprzęt. Sprzętem jest urządzenie zależne od prądu elektrycznego lub pól elektromagnetycznych, zaprojektowane na napięcie do 1000 V dla prądu przemiennego i 1500 V dla prądu stałego (art. 4 pkt 13), a wprowadzającym – podmiot z siedzibą w Polsce, który produkuje sprzęt pod własną marką, odsprzedaje go pod własną marką albo wprowadza do obrotu w kraju sprzęt z innego państwa (art. 4 pkt 20).

Stan prawny na: 2026-10-31

Co ustawa uznaje za sprzęt?

Według art. 4 pkt 13 ustawy z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym sprzętem jest urządzenie, którego prawidłowe działanie zależy od dopływu prądu elektrycznego lub od pól elektromagnetycznych, a także urządzenie do wytwarzania, przesyłu lub pomiaru prądu albo takich pól. Warunek dotyczy napięcia, na jakie sprzęt zaprojektowano: nie więcej niż 1000 V dla prądu przemiennego oraz 1500 V dla prądu stałego. Definicja opiera się na sposobie działania urządzenia, a nie na branży czy wielkości firmy.

Nie każde urządzenie na prąd podlega jednak ustawie. Art. 2 ust. 2 pkt 1-11 wyłącza z jej stosowania sprzęt określonych rodzajów, na przykład żarówki żarnikowe (pkt 3) albo wielkogabarytowe stacjonarne narzędzia przemysłowe (pkt 5). Środki transportu osób lub towarów są wyłączone, ale nie dotyczy to elektrycznych pojazdów dwukołowych bez homologacji (pkt 7), a wyroby medyczne wyłączono tylko wtedy, gdy mogą być źródłem zakażeń przed zakończeniem okresu eksploatacji (pkt 10). Wyłączenia są przedmiotowe: zależą od rodzaju sprzętu, a nie od tego, jak dużo go sprzedajesz.

Kto jest wprowadzającym sprzęt?

Obowiązki z ustawy ciążą na wprowadzającym sprzęt. Art. 4 pkt 20 określa nim podmiot z siedzibą w Polsce, który:

• pod własną marką produkuje lub wprowadza do obrotu sprzęt elektryczny i elektroniczny,
• odsprzedaje pod własną marką sprzęt wytworzony przez inny podmiot (chyba że widnieje na nim marka pierwotnego wprowadzającego),
• wprowadza do obrotu na terytorium kraju sprzęt pochodzący z innego państwa członkowskiego lub z państwa trzeciego.

Trzecia grupa oznacza, że status wprowadzającego może mieć także sklep lub firma handlowa, która nie produkuje niczego, a tylko sprowadza sprzęt z zagranicy. Podmiot, który tylko finansuje sprzęt na podstawie umowy finansowej (art. 4 pkt 11), nie jest wprowadzającym, chyba że jednocześnie działa jako wprowadzający.

Jakie obowiązki ma wprowadzający sprzęt?

Poniższa tabela pokazuje wybrane obowiązki wprowadzającego sprzęt. To przegląd, a nie pełna lista obowiązków z ustawy.

Średnioroczna masa to średnia masa sprzętu wprowadzonego przez danego wprowadzającego w trzech poprzednich latach kalendarzowych (odpowiednio w dwóch lub jednym, jeśli wprowadzał go krócej) – art. 4 pkt 15. Do poziomu zbierania nie wlicza się zużytego sprzętu powstałego ze sprzętu niewprowadzonego do obrotu ani odpadów poprodukcyjnych (art. 20 ust. 2). Stawki opłaty produktowej określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 74 ustawy, dlatego przed obliczeniem opłaty warto sprawdzić w obowiązującym rozporządzeniu, jaka stawka dotyczy danej grupy sprzętu.

Część obowiązków można wykonywać przez organizację odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego, ale nie wszystkie. Wprowadzający wykonuje sam między innymi oznakowanie (art. 14), informowanie użytkowników (art. 13), prowadzenie ewidencji z art. 22, wniesienie opłaty produktowej z art. 72 ust. 2 oraz wpis do rejestru BDO (art. 84) – wynika to z art. 11 ust. 1 ustawy. Szczegóły rejestracji opisujemy w artykule rejestracja firmy w BDO, a opłatę produktową – w tekście o opłacie produktowej za sprzęt elektroniczny.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Sprzęt od producenta z autoryzowanym przedstawicielem. Wprowadzający, który wprowadza do obrotu sprzęt pochodzący od producenta, nie musi wykonywać obowiązków z ustawy o ZSEE, jeśli autoryzowany przedstawiciel tego producenta jest wpisany do rejestru, a wprowadzający przekazał mu dane niezbędne do wykonywania tych obowiązków (art. 25 ust. 1). Oba warunki muszą być spełnione łącznie. Rolę tego podmiotu wyjaśnia tekst co to jest autoryzowany przedstawiciel.
• Mały wprowadzający. Zwolnienie z opłaty produktowej przysługuje wprowadzającemu, który wprowadza sprzęt małogabarytowy (żaden zewnętrzny wymiar nie przekracza 50 cm) o łącznej średniorocznej masie nieprzekraczającej 100 kg albo sprzęt wielkogabarytowy (którykolwiek wymiar przekracza 50 cm) o łącznej średniorocznej masie nieprzekraczającej 1000 kg. Warunkiem jest złożenie do 15 marca każdego roku marszałkowi województwa zaświadczeń lub oświadczenia o pomocy de minimis oraz spełnienie unijnych warunków dopuszczalności tej pomocy (art. 76 ust. 1-2).
• Skutki zwolnienia. Kto skorzystał ze zwolnienia z art. 76, nie podlega też art. 18, 19, 20 ust. 1, 21 i 23 (art. 2 ust. 3). Zwolnienie nie obejmuje jednak rejestracji w BDO, oznakowania i informowania (art. 13-14), numeru rejestrowego na dokumentach (art. 12), dodatkowej ewidencji (art. 22) ani rocznego sprawozdania (art. 85).

Przykład: sklep, który sprowadza słuchawki

Firma z siedzibą w Polsce kupuje słuchawki bezprzewodowe od dostawcy spoza Unii i sprzedaje je klientom w kraju. Słuchawki działają dzięki prądowi elektrycznemu, więc mieszczą się w definicji sprzętu z art. 4 pkt 13, a firma wprowadza do obrotu w kraju sprzęt pochodzący z państwa trzeciego, czyli spełnia trzecią część definicji z art. 4 pkt 20. Jest więc wprowadzającym sprzęt. Nie zmienia tego fakt, że nie produkuje niczego pod własną marką.

Co zrobić teraz?

1. Sprawdź, czy twoje produkty są sprzętem w rozumieniu art. 4 pkt 13 i czy nie dotyczy ich żadne wyłączenie z art. 2 ust. 2.

2. Ustal, czy jesteś wprowadzającym sprzęt według art. 4 pkt 20: czy masz siedzibę w Polsce i czy produkujesz, odsprzedajesz pod własną marką lub sprowadzasz sprzęt.

3. Przed złożeniem wniosku o wpis do rejestru BDO warto sprawdzić u producenta, czy jego autoryzowany przedstawiciel jest wpisany do rejestru i czy otrzymał od ciebie wymagane dane, bo od tego zależy zakres twoich obowiązków z art. 25 ust. 1.

4. Zacznij prowadzić ewidencję masy wprowadzanego sprzętu i przechowuj ją 5 lat.

5. Policz średnioroczną masę sprzętu i sprawdź, czy mieścisz się w progach zwolnienia z art. 76. Pojęcie zużytego sprzętu wyjaśnia tekst o elektrośmieciach.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, czy twoja firma jest wprowadzającym sprzęt i jak ułożyć ewidencję oraz sprawozdanie, pomagamy przejść ten proces krok po kroku. Szczegóły usługi znajdziesz na stronie Elektronika i baterie.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 573)
• Ustawa o odpadach (tekst jednolity)

Najczęściej zadawane pytania

Kto musi złożyć wniosek o wpis do rejestru BDO jako wprowadzający sprzęt?

Marszałek województwa dokonuje wpisu do rejestru BDO na wniosek wprowadzających sprzęt lub autoryzowanych przedstawicieli (art. 50 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy o odpadach). Wniosek dotyczy podmiotu, który spełnia definicję wprowadzającego z art. 4 pkt 20 ustawy o ZSEE. Wprowadzający sprzęt od producenta, którego autoryzowany przedstawiciel jest wpisany do rejestru i otrzymał niezbędne dane, nie musi wykonywać obowiązków z ustawy o ZSEE (art. 25 ust. 1).

Co się dzieje, gdy firma nie osiągnie wymaganego poziomu zbierania zużytego sprzętu?

Nieosiągnięcie poziomu z art. 20 ust. 1 pkt 2 skutkuje obowiązkiem wniesienia opłaty produktowej, liczonej oddzielnie dla każdej grupy sprzętu (art. 72 ust. 2). Poziom liczy się od średniorocznej masy sprzętu wprowadzonego przez danego wprowadzającego, a rozliczenie następuje na koniec roku kalendarzowego (art. 72 ust. 1).