Od kiedy działa system BDO i jak wprowadzano jego obowiązki etapami?

System BDO wprowadziła ustawa z 24 listopada 2017 r. (Dz.U. 2017 poz. 2422), a elektroniczną ewidencję odpadów zaplanowano od 1 stycznia 2020 r.

Ustawa z 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw weszła w życie zasadniczo 14 dni po ogłoszeniu (ogłoszono ją 22 grudnia 2017 r.) i ustanowiła rejestr BDO, z przepisami przejściowymi obowiązującymi od dnia utworzenia rejestru do 31 grudnia 2018 r. (art. 17 ustawy z 24 listopada 2017 r., Dz.U. 2017 poz. 2422; art. 22 ustawy z 4 lipca 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 1403). Ta sama ustawa wprost zaplanowała pełne uruchomienie elektronicznej ewidencji odpadów, sprawozdawczości i weryfikacji przez BDO na późniejszą datę, 1 stycznia 2020 r. Ustawa z 4 lipca 2019 r. doprecyzowała i rozszerzyła zestaw przepisów wchodzących w życie 1 stycznia 2020 r.; kolejny pakiet zmian przewidziano na 1 stycznia 2021 r.

Często podawana data startu rejestru, 24 stycznia 2018 r., nie została znaleziona jako zapisana wprost data kalendarzowa w treści tych dwóch ustaw. Prawdopodobnie oznacza ona operacyjne uruchomienie systemu informatycznego przez administratora BDO, a nie wejście w życie przepisu, i nie zostało to jednoznacznie potwierdzone przepisem. Przed oparciem rozliczenia firmy na tej dacie warto sprawdzić w komunikatach administratora systemu BDO, od kiedy konto mogło zostać założone i które obowiązki obejmowały Twój rodzaj działalności.

Jak wyglądała oś czasu wdrażania BDO?

Poniższa tabela porządkuje etapy wynikające z obu ustaw nowelizujących ustawę o odpadach.

Co objęło uruchomienie z 1 stycznia 2020 r.?

Ustawa z 2017 r. zaplanowała na ten dzień m.in. elektroniczną kartę przekazania odpadów, gromadzenie danych ewidencji w BDO, sankcje za brak potwierdzenia transportu z BDO oraz kompetencję Inspekcji Ochrony Środowiska do weryfikacji ewidencji (Dz.U. 2017 poz. 2422). Ta lista jest przykładowa, więc nie należy jej traktować jako pełnego katalogu zmian tej daty. Jeśli prowadzisz ewidencję odpadów, to właśnie ten etap decyduje o tym, że robisz to w BDO, a nie poza systemem. Rejestrację i dalsze kroki opisujemy w materiale o rejestracji firmy w BDO, a obowiązki sprawozdawcze odpadów w tekście o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów. Do poprawnej ewidencji potrzebne są też kody odpadów w BDO.

Czy obowiązki z baterii i opakowań to etapy wdrażania BDO?

Etapy z lat 2017-2021 dotyczą rejestru i ewidencji odpadów. Baterie i opakowania mają własne akty prawne i terminy, dlatego nie traktuj ich jako kolejnych etapów wdrożenia BDO.

Baterie i akumulatory: obowiązki wprowadzającego

Wprowadzającym baterie lub akumulatory jest przedsiębiorca, który po raz pierwszy wprowadza je do obrotu na terytorium kraju w ramach działalności gospodarczej, dokonuje ich importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własnej działalności albo zlecił ich wytworzenie pod własnym oznaczeniem (art. 6 pkt 22 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach). Taki podmiot:

• może wprowadzać do obrotu wyłącznie prawidłowo oznakowane baterie (art. 29),
• musi umieszczać numer rejestrowy na dokumentach handlowych (art. 30),
• na zgłoszenie użytkownika końcowego odbiera od niego zużyte baterie i akumulatory samochodowe lub przemysłowe, które wprowadził do obrotu, w terminie 30 dni od zgłoszenia i w ilości nie większej niż mu przekazana (art. 31 ust. 1); zużyte baterie i akumulatory kwasowo-ołowiowe mają odrębny tryb (art. 31 ust. 2),
• zawiera pisemne porozumienia o zbiórce baterii przenośnych (art. 32),
• osiąga poziomy zbiórki z art. 33, określone rozporządzeniem wykonawczym.

Wyjątek: sprzedawca, którego działalność polega wyłącznie na dalszym udostępnianiu już wprowadzonych na rynek baterii, nie jest z tego tytułu wprowadzającym i nie ma obowiązku odrębnego wpisu do rejestru BDO jako wprowadzający (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach w związku z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach).

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Oś czasu z lat 2017-2021 dotyczy mechanizmu BDO, czyli elektronicznego rejestru i ewidencji wprowadzonych nowelizacją z 2017 r., a nie całej ustawy o odpadach. Ustawa o odpadach jako całość obowiązuje od znacznie wcześniejszej daty, 23 stycznia 2013 r. (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328). Oś czasu nie obejmuje też ewentualnych wcześniejszych, prostszych rejestrów o innej nazwie, a jedynie BDO w rozumieniu obecnie działającego systemu.

Co zrobić teraz?

1. Ustal, czy prowadzisz ewidencję odpadów – to ten etap z 1 stycznia 2020 r. przenosi ją do BDO.

2. Jeśli importujesz pojazdy, zakres sprawozdawczości opisaliśmy w materiale o sprawozdaniu wprowadzającego pojazdy.

3. Gdy masz wątpliwości, czy dana data dotyczy Twojej firmy, rozstrzygaj je na podstawie przepisów z tabeli, a nie samej daty z komunikatów o starcie systemu.

Jakie zmiany wprowadziły ustawy z 2017 i 2019 roku?

Ustawa z 24 listopada 2017 r. wprowadziła obecny system BDO i zaplanowała pełne uruchomienie elektronicznej ewidencji odpadów, sprawozdawczości i weryfikacji przez BDO na 1 stycznia 2020 r. (Dz.U. 2017 poz. 2422). Ustawa z 4 lipca 2019 r. doprecyzowała i rozszerzyła przepisy wchodzące w życie tego samego dnia, a kolejny pakiet zmian przewidziała na 1 stycznia 2021 r. (Dz.U. 2019 poz. 1403).

Czy 24 stycznia 2018 r. to ustawowa data startu BDO?

Nie została znaleziona jako data zapisana wprost w ustawach z 2017 i 2019 r. (Dz.U. 2017 poz. 2422; Dz.U. 2019 poz. 1403). Prawdopodobnie jest to data operacyjnego uruchomienia systemu przez administratora, co nie zostało jednoznacznie potwierdzone przepisem. Ustawa z 2017 r. weszła w życie zasadniczo 14 dni po ogłoszeniu 22 grudnia 2017 r. Ustawa o odpadach jako całość obowiązuje od 23 stycznia 2013 r. (Dz.U. 2026 poz. 1328), a oś czasu BDO dotyczy wyłącznie mechanizmu wprowadzonego w 2017 r.