Olej opałowy a raport KOBiZE – kogo dotyczy obowiązek

Tak, jeśli spalanie oleju opałowego powoduje emisje: roczny raport do Krajowej bazy (KOBiZE) składa podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami oraz art. 2 pkt 5 i 20 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska). Obowiązek wynika z samego emitowania, nie z wpisu do rejestru.

Kogo dotyczy obowiązek raportowania przy spalaniu oleju opałowego?

Podmiotem obowiązanym do rocznego raportu do Krajowej bazy jest podmiot korzystający ze środowiska (art. 2 pkt 20 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa ochrony środowiska), którego działalność powoduje emisje w rozumieniu art. 2 pkt 5 (art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526). Obowiązek wyzwala sam fakt emitowania, a nie wpis do odrębnego rejestru ani złożenie wniosku. Art. 1-7 tej ustawy nie wskazują odrębnego progu rejestracyjnego ani progu wielkości instalacji.

W praktyce oznacza to, że firma, która spala olej opałowy w kotłowni, do ogrzewania lub w agregacie, i w ten sposób wprowadza substancje do powietrza, powinna uznać, że obowiązek raportowania jej dotyczy. To wniosek z przytoczonych przepisów, a nie odrębny przepis o oleju opałowym.

Obowiązek powstaje osobno dla każdego roku kalendarzowego, w którym podmiot prowadził działalność powodującą emisje (art. 7 ust. 1 i 2c ustawy z 2009 r.). Raport za dany rok składa się do końca lutego roku następnego (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). Jeżeli w trakcie roku działalność przejmuje inny podmiot, obowiązek za ten rok co do zasady przechodzi na następcę (art. 7 ust. 2a ustawy z 2009 r.), a bez następstwa prawnego każdy podmiot rozlicza własny okres działalności (art. 7 ust. 2b ustawy z 2009 r.).

Czy osoba fizyczna też musi złożyć raport?

Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą ma węższy zakres obowiązku: raport sporządza w zakresie eksploatacji instalacji wymagającej pozwolenia lub źródła spalania paliw (art. 7 ust. 1a ustawy z 2009 r. w zw. z art. 152 ust. 2b Prawa ochrony środowiska). Dla przedsiębiorcy, także prowadzącego jednoosobową działalność, takiego ograniczenia nie przewidziano (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

Obowiązek za dany rok wygasa po upływie 5 lat od zakończenia roku, w którym powstał (art. 7 ust. 2c ustawy z 2009 r.). Jest to limit czasowy, a nie zwolnienie z obowiązku w danym roku.

Jak obliczyć emisję z oleju opałowego?

Dla Tabeli A wykazu (metoda ogólna) wielkość emisji w kilogramach ustala się jedną z dwóch równoważnych metod: pomiarem bezpośrednim albo metodą wskaźnikową (Załącznik nr 1, Objaśnienia 7 i 9, do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r., Dz.U. 2019 poz. 2443). Wzór wskaźnikowy ma postać: wielkość emisji = wskaźnik emisji × dane aktywności (Załącznik nr 1, Objaśnienie 9).

Dla źródeł spalania paliw dane aktywności to w praktyce iloczyn zużycia paliwa i jego wartości opałowej. Zużycie oleju opałowego jest więc punktem wyjścia obliczeń, a nie samą wielkością emisji. Rozporządzenie nie przedkłada pomiaru nad wskaźnik. Wymaga jedynie opisania sposobu wyznaczenia lub źródła wskaźnika albo warunków pomiaru (Załącznik nr 1, Objaśnienie 7).

Ta metodyka dotyczy Tabeli A wykazu opłatowego i nie podaje wartości żadnego wskaźnika emisji. Wartości wskaźników są danymi technicznymi spoza tego rozporządzenia, więc warto sprawdzić, z jakiego źródła pochodzi wskaźnik, który przyjmujesz, i opisać to w wykazie zgodnie z Objaśnieniem 7.

Jak raport KOBiZE ma się do opłaty za korzystanie ze środowiska?

Wykaz opłatowy za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest sporządzany na podstawie raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r. (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, Dz.U. 2025 poz. 647). W praktyce oznacza to, że dane o emisjach z raportu KOBiZE są punktem wyjścia także do wykazu. Mimo to są to dwa odrębne obowiązki: nie wystarczy złożyć jednego zamiast drugiego.

Zbiorcze zestawienie (załącznik nr 4 do rozporządzenia, § 2 pkt 4 rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443) jest dokumentem systemu opłat, składanym marszałkowi województwa, a nie częścią Krajowej bazy.

Kiedy obowiązek opłaty nie powstaje, a kiedy raport mimo to jest potrzebny?

Art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska zawiera próg 800 zł: nie wnosi się opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska, jeśli jej roczna wysokość nie przekracza 800 zł (także gdy wynosi dokładnie 800 zł). Dotyczy on wyłącznie wysokości należnej opłaty. Nie rozstrzyga on o obowiązku rocznego raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r., który wynika z faktu emitowania. Warto sprawdzić aktualne brzmienie art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska w tekście jednolitym, zanim uznasz, że opłata Cię nie dotyczy.

Obowiązku raportu nie ma natomiast wtedy, gdy podmiot w danym roku w ogóle nie prowadził działalności powodującej emisje (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.). W portalu Krajowej bazy służy do tego opcja „Brak działalności powodującej emisję”. Nie dotyczy to kotłowni, w której olej był faktycznie spalany.

Jak złożyć raport i co zrobić teraz?

Raport wprowadza się wyłącznie elektronicznie przez portal krajowabaza.kobize.pl, za pośrednictwem konta podmiotu (§ 3-4 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 26 października 2022 r., Dz.U. 2022 poz. 2217, wydanego na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy z 2009 r.). Konto zakłada się formularzem rejestracyjnym po uwierzytelnieniu przez węzeł krajowy identyfikacji elektronicznej, np. profilem zaufanym. Według oficjalnego poradnika KOBiZE wysłanie raportu wymaga najpierw zatwierdzenia sprawozdań cząstkowych, a potem kliknięcia „Wyślij”.

Praktyczny plan:

1. Ustal, czy spalasz olej opałowy w kotłowni, agregacie lub innym urządzeniu i w którym roku.

2. Zbierz dane o zużyciu oleju oraz jego wartości opałowej.

3. Przyjmij udokumentowany wskaźnik emisji albo wynik pomiaru.

4. Wprowadź raport do końca lutego następnego roku (art. 7 ust. 1 ustawy z 2009 r.).

5. Na jego podstawie przygotuj wykaz opłatowy dla marszałka województwa (art. 286 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska).

Gdy masz wątpliwości, czy obowiązek Cię dotyczy, lub potrzebujesz przygotować raport, skontaktuj się z RozliczeniaBDO.pl. Szczegóły usługi opisuje strona raport KOBiZE.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.