Opłata środowiskowa 100 zł i 800 zł: wykaz czy płatność?

Opłata środowiskowa do 100 zł rocznie z danego rodzaju korzystania ze środowiska nie wymaga wykazu, a do 800 zł włącznie nie jest wnoszona. Powyżej 800 zł składasz wykaz i płacisz. Oba progi liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania (art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, POŚ).

Jak działają progi 100 zł i 800 zł?

Przepis zawiera dwa różne progi, które dotyczą dwóch różnych czynności. Próg 800 zł zwalnia z samej zapłaty, a niższy próg 100 zł ze złożenia wykazu. Oba mieszczą się w art. 289 ust. 1 POŚ (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1453).

• Próg 800 zł (zdanie pierwsze). Nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 POŚ, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona.
• Próg 100 zł (zdanie drugie). Gdy roczna opłata z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 POŚ nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się także wykazów, o których mowa w art. 286 ust. 1 POŚ.

Co robisz przy której kwocie opłaty?

Tabela zestawia oba progi z art. 289 ust. 1 POŚ dla opłaty z jednego rodzaju korzystania.

Przy opłacie powyżej 100 zł do 800 zł pozostaje więc tylko obowiązek wykazu. Zapłata odpada, bo opłata nie przekracza 800 zł. Wynika to z obu zdań art. 289 ust. 1 POŚ: zwolnienie ze złożenia wykazu dotyczy wyłącznie opłaty do 100 zł.

Do kiedy i komu składasz wykaz oraz płacisz?

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ), według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1 POŚ). Wykaz przedkłada się marszałkowi województwa w tym samym terminie, bo art. 286 ust. 1 POŚ odsyła do terminu z art. 285 ust. 2. Dla opłaty powyżej 100 zł jest to więc jeden wspólny termin dla wykazu i, jeśli opłata przekracza 800 zł, dla zapłaty.

Opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z eksploatacji urządzeń niestacjonarnych, czyli środków transportu (art. 3 pkt 42 POŚ), wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego według miejsca rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 POŚ). Oznacza to jednego marszałka dla całej floty. Pozostałe opłaty, w tym z instalacji stacjonarnych, trafiają do marszałka właściwego według miejsca korzystania ze środowiska (art. 277 ust. 1 POŚ).

Art. 286 ust. 1 POŚ mówi tylko o „marszałku województwa” i nie wskazuje dla wykazu osobnej właściwości terytorialnej. Według praktyki urzędowej opisanej na portalu biznes.gov.pl jest to ten sam marszałek co adresat opłaty. Warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla Twojej siedziby lub instalacji, do którego marszałka kierować wykaz.

Co zawiera wykaz i co grozi za niezapłaconą opłatę?

Wykaz ma dwie części (art. 286 ust. 1 POŚ): szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz ich zbiorcze zestawienie. Obie części składa się z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1 POŚ, czyli progu 100 zł. Wzory wykazów, w tym zbiorcze zestawienie w załączniku nr 4 (§ 2 pkt 4), określa rozporządzenie Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443), wydane na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ.

Niezapłacona opłata wynikająca ze złożonego wykazu stanowi, bez dodatkowej decyzji, podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 POŚ).

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Rodzaje liczysz osobno. Oba progi odnoszą się do opłaty z tytułu danego rodzaju korzystania z art. 273 ust. 1 POŚ, a nie do sumy (art. 289 ust. 1 POŚ). Niska opłata za jeden rodzaj nie zwalnia z wykazu dla innego rodzaju, którego opłata przekracza 100 zł.
• Uchwała sejmiku. Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” Według interpretacji „kwota” w liczbie pojedynczej oznacza próg 800 zł. Warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim lub na stronie sejmiku swojego województwa, czy obowiązuje taka uchwała.
• Wiele instalacji w jednym województwie. Art. 277 POŚ nie rozstrzyga, czy składać jeden wykaz, czy po jednym na instalację. Tę kwestię warto wyjaśnić z urzędem marszałkowskim.

Co zrobić teraz?

1. Rozdziel opłatę na rodzaje korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 POŚ, na przykład wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza i składowanie odpadów.

2. Dla każdego rodzaju porównaj roczną opłatę z progami 100 zł i 800 zł (art. 289 ust. 1 POŚ).

3. Do 31 marca następnego roku złóż wykaz marszałkowi województwa, jeśli opłata z danego rodzaju przekracza 100 zł (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1 POŚ).

4. Do tego samego dnia zapłać opłatę, jeśli z danego rodzaju przekracza 800 zł (art. 285 ust. 2 i art. 289 ust. 1 POŚ).

Więcej o zwolnieniu z wykazu znajdziesz w artykule Kiedy nie trzeba składać wykazu opłat za korzystanie ze środowiska.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co kawa dla zespołu w ciągu miesiąca, a w zamian masz spokój, że progi są policzone prawidłowo, a wykaz trafił do właściwego marszałka na czas. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Zapraszamy: kontakt z ekspertem.

Zobacz też

• BDO Sprawozdanie Emisja – korzystanie ze środowiska.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.