Paliwo do kosiarki i agregatu a opłata środowiskowa

Paliwo do kosiarki, agregatu lub wózka widłowego z faktury rozlicza się w opłacie za korzystanie ze środowiska bez liczenia emisji. Zużycie paliwa, w litrach przeliczone na masę, mnoży się przez stawkę jednostkową z Tabeli D (silniki spalinowe) lub C (małe kotły) załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443).

Jak działa rozliczenie paliwa z faktury?

Załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443) przewiduje dla trzech grup źródeł uproszczony model. Dotyczy on małych kotłów do 5 MW bez wymaganego pozwolenia (Tabela C), silników spalinowych w pojazdach, maszynach, agregatach, taborze i jednostkach pływających (Tabela D) oraz przeładunku benzyn silnikowych (Tabela B). W tych tabelach nie ma osobnego kroku obliczania wielkości emisji. Opłata to dane o aktywności (zużycie paliwa albo ilość przeładowanej benzyny) razy stawka jednostkowa właściwa dla kategorii źródła i paliwa.

Stawka ma już wbudowaną charakterystykę emisyjną danej kategorii. Została ustalona na etapie tworzenia przepisu, a nie przy każdym zgłoszeniu. W praktyce oznacza to, że z faktury potrzebujesz ilości paliwa i właściwej kategorii źródła, a nie pomiarów spalin.

Przed wypełnieniem wykazu warto sprawdzić w załączniku nr 1 do rozporządzenia, do której z 32 kategorii Tabeli D należy dane urządzenie. Podział opiera się na typie źródła, normie emisji i rodzaju paliwa.

Jak przeliczyć litry z faktury na masę paliwa?

Objaśnienie 11 do załącznika nr 1 rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443) wskazuje, że zużycie paliwa wyrażone w objętości przelicza się na masę według ustalonych gęstości:

Tabela D ma kolumnę zużycia paliwa w megagramach (Mg), więc w praktyce litry mnoży się przez gęstość, a wynik w kilogramach dzieli przez 1000. Tabela C ma kolumnę zużycia „Mg lub m3” i stawkę „zł/Mg lub zł/10^6 m3”. Przy kotłach trzeba więc zachować jednostkę wskazaną w wierszu danej tabeli. Przeliczanie według Objaśnienia 11 dotyczy zużycia podanego w objętości.

Tę wartość wpisujesz jako zużycie paliwa w odpowiednim wierszu Tabeli D.

Jak krok po kroku przejść od faktury do wykazu?

1. Ustal kategorię źródła. Silniki w maszynach, urządzeniach i agregatach rozlicza się według Tabeli D rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443). Tabela obejmuje m.in. „silniki w pojazdach wolnobieżnych, maszynach i urządzeniach”, a agregaty prądotwórcze mieszczą się w tej szerszej kategorii. Tabela C dotyczy wyłącznie kotłów, dla których pozwolenie nie jest wymagane.

2. Zsumuj paliwo z faktur osobno dla każdej kategorii i rodzaju paliwa, bo Tabela D wiąże stawkę z kategorią i paliwem (załącznik nr 1 do rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443).

3. Przelicz objętość na masę według Objaśnienia 11 (Dz.U. 2019 poz. 2443).

4. Pomnóż zużycie przez stawkę jednostkową z właściwego wiersza tabeli. Wynik to wysokość opłaty w tym wierszu (Tabela D, Dz.U. 2019 poz. 2443).

5. Sprawdź progi opisane niżej (art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Wniosek praktyczny: kosiarka, wózek widłowy i agregat mogą trafić do różnych wierszy, jeśli różnią się normą emisji lub paliwem. Jeśli klasyfikacja urządzenia budzi wątpliwość, warto zweryfikować ją w tekście załącznika nr 1 przed złożeniem wykazu.

Konkretną stawkę jednostkową odczytasz z kolumny „Jednostkowa stawka opłaty [zł/Mg]” w wierszu Tabeli D właściwym dla kategorii i paliwa (załącznik nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443). Zgodnie z art. 285 ust. 1 POŚ opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce. Przed policzeniem opłaty warto sprawdzić w załączniku nr 1 obowiązującym za dany rok, która stawka odpowiada Twojej kategorii.

Czy moja opłata przekracza progi 100 i 800 zł?

Progi z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1, a nie dla pojedynczego urządzenia ani dla sumy wszystkich opłat.

W praktyce oznacza to, że opłata między 100 a 800 zł wymaga złożenia wykazu, ale nie wymaga zapłaty. Opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona. Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi, że sejmik województwa może w drodze aktu prawa miejscowego uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%. Warto więc sprawdzić w urzędzie marszałkowskim swojego województwa, czy sejmik taką uchwałę podjął.

Do kiedy złożyć wykaz i zapłacić oraz skąd dane do wykazu?

Zgodnie z art. 285 ust. 2 POŚ podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę za dany rok kalendarzowy do 31 marca następnego roku. Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1 POŚ). Wykaz przedkłada się marszałkowi województwa w tym samym terminie (art. 286 ust. 1 POŚ). To inny termin niż sprawozdanie roczne w BDO, które składa się do 15 marca.

Wykaz za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza sporządza się na podstawie raportu z art. 7 ust. 1 ustawy z 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Dane w wykazie powinny więc być spójne z raportem składanym do Krajowej bazy. To dwa odrębne obowiązki: jedno nie zastępuje drugiego. Więcej o raportowaniu znajdziesz w opisie usługi sprawozdanie o emisji i korzystaniu ze środowiska.

Jakie wyjątki i granice warto znać?

• Tabela C dotyczy wyłącznie kotłów, dla których pozwolenie nie jest wymagane (załącznik nr 1, Dz.U. 2019 poz. 2443). Rozliczenie kotłów wymagających pozwolenia warto zweryfikować w pozostałych tabelach załącznika, bo Tabela C ich nie obejmuje.
• Przeładunek benzyn silnikowych (Tabela B) ma siedem typów operacji i kolumnę skuteczności redukcji emisji, a więc inny mechanizm niż Tabele C i D.
• Podmiotem korzystającym ze środowiska jest m.in. przedsiębiorca (art. 3 pkt 20 lit. a POŚ). Osoba fizyczna spoza lit. a jest nim tylko w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia (art. 3 pkt 20 lit. c POŚ).
• Przepisy o trwałej infrastrukturze LPG i obowiązku pozwolenia lub zgłoszenia instalacji to osobne zagadnienie. Warto sprawdzić je w urzędzie właściwym dla instalacji.

Szczegóły dla agregatów omawiamy w artykule agregat prądotwórczy w firmie a opłata środowiskowa.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy jest mniej więcej taki jak miesięczny abonament za firmowy internet, a w zamian masz spokój, że kategorie źródeł, przeliczenia i progi są ustawione prawidłowo. Warto wybrać firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Jeśli chcesz, zgłoś sprawę przez kontakt z ekspertem.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.