Opłata środowiskowa za samochody firmowe z litrów paliwa

Opłatę za korzystanie ze środowiska za samochody firmowe obliczasz, przeliczając litry z faktur na masę według gęstości z Objaśnienia 11 do załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443) i mnożąc ją przez stawkę z Tabeli D. Opłatę ustala we własnym zakresie sam podmiot korzystający ze środowiska (art. 284 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Kto sam liczy opłatę i komu ją płaci?

Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art. 284 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1453). Oznacza to, że to firma sama liczy opłatę i pilnuje terminu, więc poprawność wyliczenia leży po jej stronie.

Pojęcie „podmiot korzystający ze środowiska” obejmuje m.in. przedsiębiorcę w rozumieniu Prawa przedsiębiorców oraz jednostkę organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą (art. 3 pkt 20 lit. a i b ustawy Prawo ochrony środowiska). Osoba fizyczna spoza lit. a jest nim tylko w zakresie, w jakim jej korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia (lit. c). Firma będąca przedsiębiorcą mieści się więc w tej definicji. Szersze omówienie floty znajdziesz w artykule Samochody firmowe: jakie opłaty i raporty środowiskowe dotyczą floty.

Jak przeliczyć litry z faktur na masę paliwa?

Przy wypełnianiu wykazu zużycie paliwa podane w jednostce objętości przelicza się na masę według gęstości z Objaśnienia 11 do załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443).

Tabela D podaje zużycie paliwa w Mg. Przykład: 1000 litrów oleju napędowego to 1000 × 0,84 kg/l = 840 kg, czyli w wykazie wpiszesz 0,84 Mg (to zwykła zamiana kilogramów na megagramy). Litry sumuj osobno dla każdego rodzaju paliwa, bo Tabela D wyróżnia kategorie także według rodzaju paliwa.

Jaką stawkę zastosować i czy trzeba liczyć emisję?

Silniki spalinowe w pojazdach, maszynach, agregatach, taborze i jednostkach pływających rozlicza się według Tabeli D załącznika nr 1 do rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443). Tabela ma 32 kategorie, wyróżnione według typu źródła, normy emisji i rodzaju paliwa. Dla pojazdów osobowych i lekkich kategorie wiążą się z normami EURO 1–5, a dla CNG tabela odróżnia instalację fabryczną od przerobionej.

Ta tabela nie wymaga osobnego kroku obliczania wielkości emisji. Opłata to zużycie paliwa pomnożone przez jednostkową stawkę właściwą dla kategorii źródła i paliwa. Stawka ma już wbudowaną charakterystykę emisyjną kategorii (Tabela D, Dz.U. 2019 poz. 2443). Bez osobnego kroku obliczania emisji rozlicza się też małe kotły do 5 MW bez wymaganego pozwolenia (Tabela C) oraz przeładunek benzyn silnikowych (Tabela B) (załącznik nr 1 do rozporządzenia, Dz.U. 2019 poz. 2443).

Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Wartość stawki odczytasz z Tabeli D załącznika nr 1 do rozporządzenia (Dz.U. 2019 poz. 2443). Przed obliczeniem warto sprawdzić w Tabeli D, w której z 32 kategorii mieści się Twój samochód (norma emisji i rodzaj paliwa).

Jak krok po kroku policzyć opłatę z faktur?

1. Zsumuj litry (a dla CNG metry sześcienne) z faktur za rok kalendarzowy osobno dla każdego rodzaju paliwa.

2. Przelicz objętość na masę według gęstości z Objaśnienia 11 (Dz.U. 2019 poz. 2443) i zapisz wynik w Mg.

3. Dobierz kategorię z Tabeli D według typu pojazdu, normy emisji i paliwa.

4. Pomnóż zużycie w Mg przez jednostkową stawkę z tej kategorii; opłata to wprost iloczyn tych wartości (Tabela D, Dz.U. 2019 poz. 2443).

5. Porównaj wynik z progami 800 zł i 100 zł opisanymi niżej (art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Od jakiej kwoty trzeba płacić i składać wykaz?

Prawo ochrony środowiska wprowadza dwa osobne progi w tym samym ustępie (art. 289 ust. 1, t.j. Dz.U. 2026 poz. 1453):

Oba progi liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska wymienionego w art. 273 ust. 1 (art. 289 ust. 1). Nie sumuje się więc opłat za różne rodzaje korzystania. Opłata z innego rodzaju powyżej 100 zł nadal wymaga wykazu, nawet gdy łączna suma jest niewielka.

Dla opłaty z jednego rodzaju korzystania (np. wprowadzania gazów lub pyłów do powietrza) wynika z tego: przy opłacie nieprzekraczającej 100 zł nie płacisz i nie składasz wykazu; przy opłacie powyżej 100 zł, a nieprzekraczającej 800 zł, składasz wykaz, ale nie płacisz; powyżej 800 zł robisz jedno i drugie (art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska).

Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50% (art. 289 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Interpretacja: chodzi o próg 800 zł. Przed ustaleniem obowiązku warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim swojego województwa, czy sejmik podjął taką uchwałę.

Do którego marszałka i do kiedy?

Opłatę za gazy lub pyły z eksploatacji urządzeń niestacjonarnych, w tym środków transportu, wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego właściwego według miejsca rejestracji podmiotu (art. 277 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 42 ustawy Prawo ochrony środowiska). Dla całej floty jest to więc jeden marszałek, niezależnie od tego, gdzie jeżdżą pojazdy. Dla pozostałych opłat właściwy jest marszałek według miejsca korzystania ze środowiska (art. 277 ust. 1).

Wykaz przedkłada się marszałkowi województwa (art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Ustawa nie wskazuje dla wykazu odrębnej właściwości, ale według praktyki urzędowej (biznes.gov.pl) jest to ten sam marszałek co adresat opłaty. To praktyka, nie dosłowny przepis, dlatego warto potwierdzić adres w urzędzie marszałkowskim swojego województwa.

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Do tego samego dnia składa się wykaz (art. 286 ust. 1 w zw. z art. 285 ust. 2). Termin zapłaty i wykazu jest więc wspólny. Więcej o terminach przeczytasz w artykule Do kiedy płaci się opłatę za korzystanie ze środowiska.

Co zawiera wykaz i co grozi przy braku zapłaty?

Wykaz ma dwie części: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie tych danych, z zastrzeżeniem progu 100 zł z art. 289 ust. 1 (art. 286 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Sposób, formę i wzory wykazów określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 286 ust. 6 tej ustawy, czyli rozporządzenie Dz.U. 2019 poz. 2443. Praktyczne wskazówki do formularza znajdziesz w opisie usługi sprawozdanie o emisji i korzystaniu ze środowiska.

Informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazach stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4 ustawy Prawo ochrony środowiska). Jeśli więc złożysz wykaz, a nie zapłacisz, urząd nie potrzebuje dodatkowej decyzji wymierzającej opłatę.

Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?

Tę sprawę da się załatwić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt jest porównywalny z drobnym, stałym wydatkiem firmy, na przykład z abonamentem za firmowy internet, a w zamian zyskujesz spokój, że litry z faktur, kategorie z Tabeli D i terminy zostały sprawdzone. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która od lat specjalizuje się w tej tematyce, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Napisz przez kontakt z ekspertem, a pomożemy policzyć opłatę i przygotować wykaz.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.