Rolnik a roczne sprawozdanie odpadowe w BDO

Zasadniczo nie: rolnik gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 ha, który nie podlega wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1, jest zwolniony z ewidencji odpadów (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach). Roczne sprawozdanie o odpadach z art. 75 ust. 1 pkt 1 dotyczy wytwórców obowiązanych do ewidencji.

Stan prawny na: 2026-10-15

Dla rolnika kluczowe są dwa przepisy ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587, akt w serwisie ELI). Pierwszy to zwolnienie z ewidencji odpadów, drugi to katalog podmiotów składających roczne sprawozdanie. Poniżej wyjaśniamy, jak się ze sobą łączą.

Kiedy rolnik jest zwolniony z ewidencji, a przez to ze sprawozdania?

Zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.

Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami z art. 75 ust. 1 pkt 1 tej ustawy składa wytwórca odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji. W praktyce oznacza to, że rolnik zwolniony z ewidencji na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c zwykle nie ma też obowiązku składania tego sprawozdania. To wniosek z obu przepisów, nie odrębny zapis o rolnikach.

Zwolnienie ma dwa warunki: powierzchnia użytków rolnych poniżej 75 ha oraz brak wpisu do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1. Gospodarstwo o większej powierzchni albo podlegające takiemu wpisowi z tego zwolnienia nie korzysta.

Wpisu na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy o odpadach marszałek województwa dokonuje z urzędu wobec posiadaczy odpadów, którzy uzyskali m.in. pozwolenie zintegrowane, pozwolenie na wytwarzanie odpadów albo zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów. Rolnik, który z tego zwolnienia nie korzysta i nie mieści się w innym zwolnieniu z art. 66 ust. 4, jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów, a przez to składa roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach z art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach.

Jakie są dwa rodzaje rocznego sprawozdania BDO?

Ustawa o odpadach przewiduje dwa odrębne sprawozdania roczne.

Gdy obowiązek produktowy lub opakowaniowy wykonuje w czyimś imieniu organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie zamiast zobowiązanego przedsiębiorcy (art. 74 ust. 1, 1a i 1b ustawy o odpadach). Rolnik, który nie wprowadza do obrotu produktów ani opakowań z art. 73 ust. 1, nie wchodzi w pierwszą kategorię.

Oba sprawozdania (art. 73 i art. 75 ustawy o odpadach) odbiera marszałek województwa za pośrednictwem indywidualnego konta w BDO. Więcej o samym sprawozdaniu przeczytasz w artykule sprawozdanie BDO o odpadach.

Czy rolnik musi składać sprawozdanie zerowe?

Krąg podmiotów obowiązanych do sprawozdania jest w art. 73 ust. 1-2 i art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach określony czynnościowo, a nie samym posiadaniem wpisu w BDO. Podmiot, który w danym roku nie wytworzył odpadów objętych ewidencją i nie gospodarował odpadami, nie musi składać za ten rok żadnego sprawozdania, także zerowego.

Część doradców zaleca mimo to złożenie sprawozdania zerowego jako dowodu należytej staranności przy kontroli. To praktyczna opcja, a nie obowiązek wynikający z ustawy.

Czy zwolnienie z rejestracji zwalnia z pozostałych obowiązków?

Nie. Rejestracja (art. 50-51 ustawy o odpadach), ewidencja odpadów (art. 66) i sprawozdawczość roczna (art. 73 i 75) mają odrębne zakresy podmiotowe i własne katalogi zwolnień. Zwolnienie z wpisu do rejestru, np. na podstawie art. 51 ust. 2, nie przenosi się automatycznie na ewidencję ani sprawozdanie.

W praktyce każdy z trzech obowiązków trzeba ocenić osobno. O rejestracji piszemy w artykule rejestracja w BDO. Warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisu, bo ocena zależy od rodzaju i ilości odpadów oraz od tego, czy gospodarstwo wprowadza do obrotu produkty lub opakowania.

Co zrobić w praktyce?

1. Ustal powierzchnię użytków rolnych w gospodarstwie i sprawdź, czy nie podlegasz wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1.

2. Jeśli masz poniżej 75 ha i nie podlegasz takiemu wpisowi, ewidencja z art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c Cię nie obejmuje, a więc zasadniczo nie składasz sprawozdania z art. 75 ust. 1 pkt 1.

3. Sprawdź, czy poza rolnictwem nie wprowadzasz do obrotu opakowań, baterii, pojazdów czy sprzętu (art. 73 ust. 1) albo nie zbierasz lub nie przetwarzasz odpadów (art. 75 ust. 1 pkt 2).

4. Przy wątpliwościach zapytaj w urzędzie marszałkowskim właściwym dla Twojego województwa lub skorzystaj z pomocy doradcy. Szersze omówienie znajdziesz też w artykule czy każda firma musi składać sprawozdanie z odpadów.

Podstawa prawna: ustawa o odpadach, Dz.U. 2023 poz. 1587.

Podstawa prawna i źródła

• Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587)

Najczęściej zadawane pytania

Jakie warunki musi spełnić rolnik, żeby być zwolnionym z ewidencji odpadów?

Według art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach rolnik musi gospodarować na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha i nie może podlegać wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1. Oba warunki muszą być spełnione jednocześnie. Więcej o ewidencji i kodach w artykule kody odpadów BDO.

Czy organizacja odzysku może złożyć sprawozdanie za rolnika?

Tak, ale tylko w zakresie sprawozdania produktowego i opakowaniowego z art. 73 ustawy o odpadach. Gdy obowiązek wykonuje organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie zamiast zobowiązanego (art. 74 ust. 1, 1a i 1b). Sprawozdania o wytwarzanych odpadach z art. 75 to nie dotyczy. Więcej w artykule sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.

Czy zwolnienie z wpisu do BDO oznacza, że nie muszę nic składać?

Nie, każdy z reżimów (rejestracja, ewidencja, sprawozdawczość) ocenia się osobno, więc zwolnienie z wpisu nie przesądza o pozostałych. Jeśli prowadzisz działalność wykraczającą poza samo gospodarstwo, np. wprowadzasz opakowania do obrotu, mogą Cię obejmować inne obowiązki. Więcej o rozliczeniach w artykule roczne sprawozdania BDO.