Nie, zwolnienie z wpisu do rejestru BDO dotyczy tylko rejestracji, a ewidencja i sprawozdania mają własne zwolnienia. Zwolnienie z wpisu (np. na podstawie art. 51 ust. 2 ustawy o odpadach) nie przenosi się samo na ewidencję odpadów (art. 66) ani na roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 pkt 1-2). Każdy z tych obowiązków ma własny zakres podmiotowy.
Stan prawny na: 2026-10-15
Przepisy mogą ulec zmianie, dlatego przed decyzją warto sprawdzić aktualne brzmienie ustawy o odpadach.
Trzy obowiązki, trzy osobne zakresy
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach nie ma jednego wspólnego „wyłącznika” obowiązków BDO. Wpis do rejestru (art. 50-51), ewidencja odpadów (art. 66) i sprawozdawczość (art. 73 oraz art. 75) to odrębne reżimy. Każdy definiuje, kogo dotyczy, i każdy ma własny katalog zwolnień. Dlatego informacja „jesteś zwolniony z wpisu” odpowiada tylko na pierwsze z trzech pytań.
| Obowiązek | Kogo dotyczy (w skrócie) | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Wpis do rejestru BDO | Podmioty z art. 50 ust. 1, np. wytwórcy odpadów obowiązani do ewidencji, transportujący odpady zawodowo, sprzedawcy i pośrednicy w obrocie odpadami | art. 50 ust. 1 i 2, art. 51 |
| Ewidencja odpadów | Podmioty obowiązane do jej prowadzenia, o ile nie mieszczą się w zwolnieniach z art. 66 ust. 4 | art. 66 ust. 1 i 4 |
| Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach | Podmioty obowiązane do prowadzenia ewidencji | art. 75 ust. 1 pkt 1-2 w zw. z art. 66 |
| Sprawozdanie o produktach i opakowaniach | Wprowadzający lub eksportujący, niezależnie od ewidencji odpadów | art. 73 |
Tabela 1. Trzy obowiązki BDO (wpis, ewidencja, sprawozdawczość) i ich odrębne zakresy.
Od czego zależy zwolnienie z wpisu?
Art. 51 ust. 2 pkt 1-5 ustawy o odpadach wymienia pięć kategorii podmiotów, które nie podlegają wpisowi:
1. osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami, które wykorzystują odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8),
2. podmioty stosujące komunalne osady ściekowe na powierzchni ziemi w zakresie z art. 96 ust. 1 pkt 1-3,
3. podmioty prowadzące nieprofesjonalną zbiórkę odpadów opakowaniowych i artykułów konsumpcyjnych (np. przeterminowanych leków) w ramach akcji zbiórki, a nie jako działalność gospodarcza,
4. podmioty transportujące wyłącznie wytworzone przez siebie odpady,
5. rolnicy gospodarujący na użytkach rolnych poniżej 75 hektarów, o ile nie podlegają wpisowi z innego tytułu.
Zwolniony jest tylko ten zakres działalności, który mieści się w tych kategoriach. Jeśli ta sama firma prowadzi równolegle inną działalność, może ona sama rodzić obowiązek wpisu (art. 50). Ten katalog dotyczy ogólnego reżimu odpadowego. Rejestracja produktowa, np. dla opakowań, sprzętu elektrycznego, baterii czy pojazdów, wynika z odrębnych ustaw i trzeba ją sprawdzić osobno.
Jak ewidencja łączy się ze sprawozdaniem?
Tu zwolnienie z wpisu również nie pomaga, ale zależność jest inna. Obowiązek rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 pkt 1-2) jest sprzężony ze statusem podmiotu „obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów” (art. 66 ust. 1). To ten sam status prawny, a nie dwa niezależne progi. Jeśli podmiot mieści się w zwolnieniu z ewidencji z art. 66 ust. 4 (w tym w zwolnieniu z tytułu progu ilościowego dla danego kodu odpadu, wynikającym z rozporządzenia wykonawczego), nie ma z tego tytułu także obowiązku sprawozdania o wytwarzanych odpadach.
Dwa wyjątki od tej zależności. Po pierwsze, sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73) ma własny punkt zaczepienia: bycie wprowadzającym lub eksportującym, a nie obowiązek ewidencji. Po drugie, sprawozdanie podmiotu wydobywającego odpady ze składowiska lub zwałowiska (art. 75 ust. 1 pkt 3) opiera się na posiadanej zgodzie lub decyzji, a nie na statusie obowiązanego do ewidencji.
Wyjątki i przypadki brzegowe
- Zwolnienie ze wszystkich trzech obowiązków naraz. Zdarza się, np. u osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, która wykorzystuje własne odpady na potrzeby własne. To jednak zbieg trzech odrębnych zwolnień, a nie skutek jednego przepisu.
- Rolnik poniżej 75 hektarów. Zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 5 nie jest bezwarunkowe. Rolnik, który prowadzi też odrębną działalność z art. 50, nadal podlega wpisowi.
- Wpis z urzędu to nie zwolnienie. Marszałek województwa wpisuje z urzędu posiadaczy odpadów z decyzjami wymienionymi w art. 51 ust. 1 pkt 1-5 (np. zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów). To inny tryb uzyskania wpisu, a nie zwolnienie z obowiązku.
- Brak pełnych danych o działalności. Bez wiedzy o rodzaju i ilości odpadów, o tym, czy firma prowadzi ewidencję, i czy wprowadza do obrotu produkty lub opakowania, nie da się z góry uznać, że zwolnienie z wpisu pokrywa pozostałe obowiązki.
Przykład
Firma przewozi wyłącznie odpady, które sama wytworzyła, więc w zakresie transportu nie podlega wpisowi (art. 51 ust. 2 pkt 4). Jednocześnie wytwarza odpady w produkcji i nie mieści się w zwolnieniach z art. 66 ust. 4. Wpis jej nie dotyczy z tytułu transportu, ale ewidencję prowadzi dalej, a skoro jest obowiązana do ewidencji, składa też roczne sprawozdanie o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 pkt 1-2). Co więcej, jako wytwórca odpadów obowiązany do prowadzenia ewidencji mieści się w katalogu podmiotów z art. 50 ust. 1 ustawy o odpadach, więc z tego tytułu podlega wpisowi do rejestru BDO. Zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 4 obejmuje tylko transport własnych odpadów, a nie całą jej działalność. Co grozi za brak wpisu, opisujemy w tekście kara za brak wpisu podmiotu do rejestru BDO, a o różnicy między brakiem a nieaktualnym wpisem piszemy w materiale czy nieaktualny wpis to to samo co brak wpisu.
Co zrobić teraz?
1. Sprawdź wpis: czy mieścisz się w jednej z pięciu kategorii z art. 51 ust. 2 i czy nie prowadzisz równolegle innej działalności z art. 50 ust. 1.
2. Sprawdź ewidencję osobno: czy jesteś obowiązany do jej prowadzenia, czy mieścisz się w zwolnieniach z art. 66 ust. 4.
3. Sprawdź sprawozdawczość osobno: sprawozdanie o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 pkt 1-2) zależy od ewidencji, sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73) od roli wprowadzającego.
4. Jeśli wpis jednak jest potrzebny, składa się go przed rozpoczęciem działalności, a gdy działalność już trwa, niezwłocznie (art. 50 ust. 2). Później wpis trzeba utrzymywać, co opisuje tekst czy aktualizacja wpisu w BDO jest płatna. Koszt rocznej opłaty rejestrowej omawia materiał BDO opłata roczna.
5. W razie wątpliwości co do konkretnej firmy skonsultuj sprawę z doradcą, bo to rozstrzygnięcie zależy od rodzaju i ilości odpadów oraz od zakresu działalności.
Najczęstsze pytania
Czy firma zwolniona z ewidencji odpadów może mieć obowiązek sprawozdania o produktach i opakowaniach?
Tak. Zwolnienie z ewidencji (art. 66 ust. 4 ustawy o odpadach) usuwa obowiązek rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach (art. 75 ust. 1 pkt 1-2), ale sprawozdanie o produktach i opakowaniach (art. 73) ma własną podstawę: bycie wprowadzającym lub eksportującym. Firma, która wprowadza do obrotu produkty lub opakowania, musi więc ten obowiązek sprawdzić osobno, niezależnie od ewidencji.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) – art. 27, 50, 51, 66, 73, 75, 96.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
