Jak przygotować firmę do wymogów PPWR – kroki i terminy

Przygotowanie firmy do wymogów PPWR zaczyna się od ustalenia jej roli (wytwórca, importer, dystrybutor, producent) według art. 3 rozporządzenia (UE) 2025/40. Rozporządzenie to stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. do wszystkich opakowań, niezależnie od materiału i sektora (art. 2 ust. 1, art. 71). Rola decyduje o tym, czy firmę dotyczą obowiązki wytwórcy, w tym ocena zgodności (art. 15), oraz rejestr producentów (art. 44–45).

Od czego zacząć: jak ustalić rolę firmy w PPWR?

Pierwszy krok to ustalenie, kim firma jest w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2025/40 (tekst w EUR-Lex). Art. 3 pkt 12 wymienia „podmioty gospodarcze”: wytwórcę, dostawcę, importera, dystrybutora, upoważnionego przedstawiciela, dystrybutora końcowego i dostawcę usług realizacji zamówień.

Wytwórca to podmiot wytwarzający opakowanie lub produkt w opakowaniu. Wytwórcą jest też ten, kto zleca zaprojektowanie lub wytworzenie opakowania pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym (art. 3 pkt 13 lit. a). Importer ma siedzibę w Unii i wprowadza do obrotu opakowanie z państwa trzeciego (art. 3 pkt 17). Dystrybutor jest w łańcuchu dostaw inny niż wytwórca i importer, a udostępnia opakowanie na rynku (art. 3 pkt 18).

Osobną, szerszą kategorią jest „producent” (art. 3 pkt 15). Obejmuje każdego wytwórcę, importera lub dystrybutora, który po raz pierwszy udostępnia opakowania lub produkty w opakowaniach na terytorium państwa członkowskiego. Dotyczy to także sprzedaży zdalnej i z państwa trzeciego bezpośrednio do użytkowników końcowych. Producentem jest również ten, kto rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym. Ta kategoria jest adresatem rejestracji i rozszerzonej odpowiedzialności producenta.

Definicji „producenta” (art. 3 pkt 15) nie należy utożsamiać z „wytwórcą” (art. 3 pkt 13) ani z polskim pojęciem „wprowadzającego produkty w opakowaniach” (art. 8 pkt 22–23 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami), bo są to pojęcia o różnym zakresie.

Jakie daty obowiązują i jak ich nie pomylić?

Rozporządzenie (UE) 2025/40 weszło w życie 11 lutego 2025 r. i co do zasady stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. (art. 71). Część przepisów ma własne terminy, więc przy planowaniu trzeba rozdzielić obowiązki stosowane od 12 sierpnia 2026 r. od późniejszych.

Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się więc m.in. procedurę zgodności wytwórcy i limity substancji z art. 5 ust. 4–5, a wymogi projektowe mają późniejsze daty.

Czy firma musi się zarejestrować jako producent?

Producent w rozumieniu art. 3 pkt 15 ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta i ma obowiązek rejestracji oraz corocznej sprawozdawczości do rejestru producentów (art. 44–45 rozporządzenia (UE) 2025/40). Obowiązek dotyczy każdego państwa członkowskiego osobno, według terytorium pierwszego udostępnienia, a nie według siedziby firmy.

Gdy producent powierzył wykonywanie obowiązków organizacji odpowiedzialności producentów (art. 46 ust. 1), obowiązki rejestrowe z art. 44 wykonuje ta organizacja, o ile państwo członkowskie nie wskaże inaczej (art. 44 ust. 2). Producent z siedzibą w innym państwie członkowskim wyznacza na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w państwie, w którym udostępnia opakowania (art. 45 ust. 3). Dla producentów z państw trzecich takie wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3).

Format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14). Moment, od którego rejestracja w Polsce jest faktycznie możliwa, zależy więc od prawa krajowego i tego aktu, a nie od samej daty stosowania rozporządzenia. Dlatego nie należy zakładać, że rejestr działa od 12 sierpnia 2026 r. Przed zgłoszeniem warto sprawdzić w krajowych przepisach wdrażających art. 44 PPWR, od kiedy rejestr działa i kto go prowadzi. Polskie obowiązki opakowaniowe, takie jak wpis do BDO, ewidencja i sprawozdanie, obowiązują niezależnie i PPWR ich nie uchylił, więc trzeba je oceniać osobno.

Co musi zrobić wytwórca przed wprowadzeniem opakowań do obrotu?

Według art. 15 ust. 1 PPWR wytwórcy mogą wprowadzać do obrotu wyłącznie opakowania zgodne z wymogami z art. 5–12. Przed wprowadzeniem do obrotu wytwórca przeprowadza procedurę oceny zgodności z art. 38 (lub zleca jej przeprowadzenie) i sporządza dokumentację techniczną z załącznika VII. Przy wyniku pozytywnym sporządza deklarację zgodności UE według art. 39 (art. 15 ust. 2). Praktyczne wskazówki znajdziesz w artykułach o deklaracji zgodności opakowania i dokumentacji technicznej PPWR.

Dokumentację techniczną i deklarację przechowuje się 5 lat dla opakowań jednorazowych i 10 lat dla opakowań wielokrotnego użytku, licząc od wprowadzenia do obrotu (art. 15 ust. 3). Opakowanie musi mieć numer typu, partii lub serii albo inny element umożliwiający identyfikację (art. 15 ust. 5). Musi też nosić nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy oraz adres pocztowy wytwórcy. Dane te można umieścić na opakowaniu, w kodzie QR lub innym nośniku danych albo w dokumencie towarzyszącym (art. 15 ust. 6).

Te same obowiązki ma importer lub dystrybutor, który wprowadza opakowania do obrotu pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie już wprowadzone do obrotu w sposób mogący wpłynąć na jego zgodność. Jest on uważany za wytwórcę (art. 21). Każdy z wymogów z art. 5–12 ma jednak własną datę stosowania, więc art. 15 sam nie przesądza, który z nich obowiązuje już dziś.

Jakie substancje są ograniczone już od sierpnia 2026 r.?

Od 12 sierpnia 2026 r. nie wolno wprowadzać do obrotu opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które zawierają PFAS w stężeniu równym lub wyższym niż: 25 ppb dla każdego PFAS mierzonego ukierunkowaną analizą, 250 ppb dla sumy PFAS z ukierunkowanej analizy albo 50 ppm dla PFAS łącznie z polimerowymi (art. 5 ust. 5 PPWR). Zakaz działa w zakresie, w jakim dane stężenie nie jest już zakazane innym aktem prawa Unii.

Gdy całkowita zawartość fluoru przekracza 50 mg/kg, dostawca w rozumieniu REACH dostarcza wytwórcy lub importerowi opakowań, na ich wniosek, dowód, czy fluor pochodzi z PFAS, czy z substancji niebędących PFAS (art. 5 ust. 5 lit. c). Praktyczny wniosek: zapytaj dostawców opakowań do żywności o takie dowody. Komisja ma do 12 sierpnia 2030 r. ocenić potrzebę zmiany lub uchylenia tego ustępu, więc limity mogą się zmienić.

Niezależnie od PFAS, bez uszczerbku dla ograniczeń z załącznika XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 i przepisów rozporządzenia (WE) nr 1935/2004, suma stężeń ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniu lub jego częściach składowych nie może przekraczać 100 mg/kg (art. 5 ust. 4). Limit ten dotyczy wszystkich opakowań, nie tylko tych do kontaktu z żywnością, i może zostać obniżony aktami delegowanymi (art. 5 ust. 7). Zgodność z obu wymogami wytwórca wykazuje w dokumentacji technicznej z załącznika VII (art. 5 ust. 6).

Kiedy wchodzi etykieta zharmonizowana?

Zharmonizowaną etykietę z informacją o składzie materiałowym, z piktogramami, umieszcza się na opakowaniach wprowadzanych do obrotu od 12 sierpnia 2028 r. albo od upływu 24 miesięcy od wejścia w życie aktu wykonawczego Komisji z art. 12 ust. 6 lub 7, zależnie od tego, która data jest późniejsza (art. 12 ust. 1 PPWR). Do czasu przyjęcia tego aktu 12 sierpnia 2028 r. jest więc najwcześniejszą możliwą datą, a nie datą pewną.

Obowiązek nie dotyczy opakowań transportowych (z wyjątkiem opakowań dla handlu elektronicznego) ani opakowań objętych systemem kaucyjnym (art. 12 ust. 1). Opakowania wielokrotnego użytku wprowadzane do obrotu od 12 lutego 2029 r. albo po 30 miesiącach od wejścia w życie aktu z ust. 6 (która data jest późniejsza) muszą mieć etykietę informującą, że są zdatne do ponownego użycia. Dalsze informacje udostępnia się za pomocą kodu QR lub innego znormalizowanego, otwartego nośnika cyfrowego (art. 12 ust. 2).

Sklepy internetowe powinny dodatkowo zajrzeć do artykułu o PPWR w e-commerce.

Jakie wymogi projektowe czekają firmę do 2030 r.?

Te wymogi nie obowiązują od 12 sierpnia 2026 r., ale projekty opakowań trzeba planować z wyprzedzeniem. Art. 6 PPWR wprowadza klasy recyklowalności według wagi: A (co najmniej 95%), B (co najmniej 80%) i C (co najmniej 70%). Opakowanie poniżej 70% jest technicznie nierecyklowalne, a klas D i E nie ma. Od 1 stycznia 2030 r. na rynek mogą trafiać tylko opakowania klasy A, B lub C, a od 1 stycznia 2038 r. minimalną klasą jest B. Metodologia obliczania klasy ma być ustalona w akcie delegowanym do 1 stycznia 2028 r., więc do tego czasu nie ma jednolitej wiążącej metody.

Art. 7 ust. 1 PPWR ustanawia minimalny udział recyklatu w części opakowania wykonanej z tworzywa sztucznego. Dla jednorazowych plastikowych butelek na napoje wynosi on 30% od 2030 r. (art. 7 ust. 1 lit. c) i 65% od 2040 r. (art. 7 ust. 2 lit. c). Pierwszy próg stosuje się od 1 stycznia 2030 r. albo 3 lata po wejściu w życie aktu wykonawczego z art. 7 ust. 8, jeśli to późniejsza data. Progi nie dotyczą części z tworzywa stanowiących mniej niż 5% masy jednostki opakowania (art. 7 ust. 5 lit. b). Zgodność wykazuje się w dokumentacji technicznej (art. 7 ust. 6).

Opakowania zbiorcze, transportowe i dla handlu elektronicznego nie mogą mieć więcej niż 50% pustej przestrzeni (art. 24 ust. 1 PPWR). Limit obowiązuje od 1 stycznia 2030 r. albo 3 lata po wejściu w życie odpowiedniego aktu wykonawczego, jeśli to później, i nie dotyczy opakowań jednostkowych ani detalicznych. Jednolita metodologia obliczania wskaźnika ma zostać ustalona w akcie wykonawczym Komisji do 12 lutego 2028 r., więc warto sprawdzić w Dzienniku Urzędowym UE, czy akt ten został przyjęty. Ogólny obowiązek minimalizacji masy i objętości opakowań (art. 10 ust. 1) również obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2030 r.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

• Mikroprzedsiębiorstwo zlecające produkcję pod własną marką. Gdy zleceniodawca jest mikroprzedsiębiorstwem, a dostawca opakowania znajduje się w tym samym państwie członkowskim, „wytwórcą” jest dostawca opakowania (art. 3 pkt 13 lit. b). Analogiczny wyjątek dotyczy mikroprzedsiębiorstwa będącego importerem lub dystrybutorem pod własną marką, jeśli jego dostawca jest w Unii: dostawcę uznaje się wtedy za wytwórcę do celów art. 15 (art. 21 akapit drugi).
• Opakowania wielokrotnego użytku sprzed 11 lutego 2025 r. Obowiązek doprowadzenia do zgodności, wycofania z obrotu lub odzyskania nie dotyczy takich opakowań wprowadzonych do obrotu przed tą datą (art. 15 ust. 9).
• Rozpakowywanie. Kto rozpakowuje produkty w opakowaniu, nie będąc użytkownikiem końcowym, może być producentem (art. 3 pkt 15 lit. e), o ile producentem nie jest już inna osoba według lit. a)–d).
• Wyłączenia z etykietowania. Art. 12 ust. 3 wyłącza wymogi etykiety i nośnika cyfrowego z ust. 2 dla systemów ponownego użycia o obiegu otwartym bez operatora systemu. Art. 12 ust. 11 wyłącza opakowania bezpośrednie i zewnętrzne wyrobów medycznych, wyrobów IVD i produktów leczniczych, gdy brak miejsca ze względu na inne wymogi etykietowania lub gdy etykieta mogłaby zagrozić bezpiecznemu użyciu produktu leczniczego.
• Recyklat. Progi z art. 7 ust. 1–2 nie dotyczą m.in. kompostowalnych opakowań z tworzyw sztucznych ani opakowań do transportu towarów niebezpiecznych (art. 7 ust. 4). Nie stosuje się ich także do plastikowych opakowań do kontaktu z żywnością, gdy ilość recyklatu stanowi zagrożenie dla zdrowia i powoduje niezgodność z rozporządzeniem (WE) nr 1935/2004 (art. 7 ust. 5 lit. a).

Co zrobić w praktyce: lista kontrolna na najbliższe tygodnie

1. Spisz asortyment opakowań i przypisz firmie role według art. 3 rozporządzenia (UE) 2025/40 (wytwórca, importer, dystrybutor, producent), pamiętając o art. 21 przy własnej marce.

2. Zbierz od dostawców dane o PFAS w opakowaniach do żywności i o metalach ciężkich (art. 5 ust. 4–5) oraz przygotuj dokumentację techniczną (zał. VII, art. 5 ust. 6).

3. Jeśli firma jest wytwórcą albo jest za niego uważana na podstawie art. 21, sprawdź, czy opakowania mają identyfikator typu, partii lub serii oraz nazwę i adres wytwórcy (art. 15 ust. 5–6).

4. Ustal, czy firma jest „producentem” z art. 3 pkt 15, i śledź krajowe przepisy o rejestrze (art. 44). Rejestrację trzeba oceniać osobno dla każdego państwa członkowskiego.

5. Zaplanuj etykiety (art. 12 ust. 1: od 12.08.2028 albo później) oraz projekty pod klasy recyklowalności (art. 6), recyklat (art. 7) i pustą przestrzeń (art. 24 ust. 1) na 2030 r.

6. Przy wątpliwościach co do roli firmy lub zakresu obowiązków skonsultuj się z doradcą prawnym lub specjalistą od odpadów opakowaniowych.

Stan prawny na: 2026-10-29

Podstawa prawna i źródła

• Rozporządzenie (UE) 2025/40

Najczęściej zadawane pytania

Czy PPWR dotyczy małych firm?

Zakres przedmiotowy rozporządzenia obejmuje wszystkie opakowania, niezależnie od materiału i sektora, bez progu wielkości przedsiębiorstwa (art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2025/40). Próg 10 ton rocznie z art. 44 ust. 8 dotyczy tylko zakresu sprawozdawczości do rejestru: zmniejsza zakres sprawozdawanych informacji, ale nie zwalnia z rejestracji ani z rozszerzonej odpowiedzialności producenta, a państwo członkowskie może ustalić próg niższy. Więcej o dokumentacji w artykule jak przygotować dokumentację techniczną PPWR.

Czy sprzedaż przez platformę internetową wpływa na obowiązki producenta?

Tak. Zgodnie z art. 45 ust. 4 rozporządzenia (UE) 2025/40 dostawcy platform internetowych przed dopuszczeniem producenta do usługi pozyskują jego numer rejestracji z art. 44 oraz jego poświadczenie zgodności z obowiązkami rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Sprzedawcom internetowym warto przeczytać PPWR w e-commerce.