Konsekwencje kontroli z ochrony środowiska to przede wszystkim zarządzenie pokontrolne: na podstawie ustaleń kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska może je wydać kierownikowi kontrolowanej jednostki albo osobie fizycznej (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Kontrolowany ma obowiązek w wyznaczonym terminie poinformować inspektora o podjętych działaniach (art. 12 ust. 2).
Co może wydać inspektor po kontroli?
Po kontroli wojewódzki inspektor ochrony środowiska (WIOŚ) działa na podstawie jej ustaleń. Art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska stanowi, że może wtedy wydać zarządzenie pokontrolne do kierownika kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoby fizycznej.
Uprawnienie to jest związane z ustaleniami kontroli. W praktyce oznacza to, że treść zarządzenia powinna wynikać z tego, co inspektor stwierdził w trakcie kontroli. Jest to wniosek praktyczny, a nie odrębny przepis.
Kto i co musi zrobić po zarządzeniu pokontrolnym?
Obowiązek z art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska ma kontrolowany. Musi on poinformować WIOŚ o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Informację przekazuje się w terminie wyznaczonym w zarządzeniu pokontrolnym.
W praktyce oznacza to, że punktem wyjścia jest termin wpisany w samym zarządzeniu. Warto go odnotować od razu po otrzymaniu pisma. Odpowiedź powinna odnosić się do każdego naruszenia wskazanego przez inspektora i opisywać, co faktycznie zrobiono.
Czy po kontroli marszałek może wymierzyć opłatę?
Tak, jeśli kontrola dotyczy opłat za korzystanie ze środowiska. Art. 288 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska przewiduje, że marszałek województwa wymierza opłatę w drodze decyzji administracyjnej. Przepis wskazuje trzy sytuacje:
| Sytuacja (art. 288 ust. 1 POŚ) | Podstawa decyzji marszałka |
|---|---|
| pkt 1: brak przedłożonego wykazu z art. 286 ust. 1 | własne ustalenia marszałka lub wyniki kontroli WIOŚ |
| pkt 2: wykaz zawiera informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia | opłata w wysokości różnicy między opłatą należną a wynikającą z wykazu |
| pkt 3: brak rozliczenia emisji w systemie handlu uprawnieniami do emisji | wykaz podmiotów nierozliczonych, przekazany przez Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami (KOBiZE) |
Własne ustalenia marszałka, o których mowa w pkt 1, mogą opierać się na pomiarach administracji lub podmiotu albo na innych danych techniczno-technologicznych (art. 288 ust. 2 POŚ). Zgodnie z art. 288 ust. 3 POŚ marszałek niezwłocznie przedstawia kopię decyzji WIOŚ.
Jak wygląda to w praktyce?
Wniosek praktyczny: wynik kontroli WIOŚ może więc mieć dwa tory. Pierwszy to zarządzenie pokontrolne i obowiązek poinformowania inspektora. Drugi to decyzja marszałka o opłacie, jeśli kontrola ujawniła brak wykazu. W pkt 2 marszałek ustala tylko różnicę względem opłaty wynikającej z wykazu, czyli koryguje kwotę, a nie liczy jej od zera.
Decyzja z art. 288 POŚ jest formalną decyzją administracyjną. Po jej otrzymaniu warto zweryfikować w jej treści, w jakim trybie i terminie można ją zaskarżyć.
Kiedy wykaz w ogóle nie jest wymagany?
Wykaz z art. 286 ust. 1 POŚ składa się w tym samym terminie co opłatę, czyli do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 POŚ). Zgodnie z art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ nie przedkłada się wykazów, gdy roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska nie przekracza 100 zł. Próg liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania. Terminy sprawozdawcze w BDO to odrębny temat, opisany w artykule o obowiązkach sprawozdawczych w zakresie ochrony środowiska.
Czy kontrola transportu odpadów ma inne skutki?
Tak. Art. 24a ust. 1 ustawy o odpadach dotyczy kontroli transportu. Jeżeli ujawniono naruszenie szczegółowych wymagań dla transportu odpadów, przemieszczanie odpadów do nieuprawnionego odbiorcy albo naruszenie przepisów o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, pojazd wraz z odpadami może zostać zatrzymany. Zatrzymać go mogą Krajowa Administracja Skarbowa, Straż Graniczna, Policja, Inspekcja Transportu Drogowego oraz organy Inspekcji Ochrony Środowiska.
Co zrobić teraz?
1. Po otrzymaniu zarządzenia pokontrolnego ustal termin na informację do WIOŚ (art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska).
2. Usuń wskazane naruszenia i zachowaj dokumenty potwierdzające działania, aby opisać zakres zrealizowanych czynności.
3. Jeśli kontrola dotyczyła wykazów i opłat, zbierz dane potrzebne do ewentualnego wyjaśnienia ich treści marszałkowi województwa.
4. Gdy zakres działań naprawczych jest wątpliwy, skonsultuj się ze specjalistą ROZ.
Szerzej o przebiegu i przygotowaniu do kontroli piszemy w artykule kontrola BDO.
Stan prawny na: 2026-10-27
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 425)
- Ustawa – Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647)
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328)
Najczęściej zadawane pytania
Który organ wydaje zarządzenie pokontrolne?
Zarządzenie pokontrolne wydaje wojewódzki inspektor ochrony środowiska na podstawie ustaleń kontroli (art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska). Adresatem jest kierownik kontrolowanej jednostki organizacyjnej lub osoba fizyczna. Więcej o roli kontroli w BDO w artykule kontrola BDO.
Do kogo wraca informacja o usunięciu naruszeń?
Do wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska informacja dotyczy zakresu podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń. Więcej o danych przekazywanych organom w artykule BDO, KOBiZE i kontrola w 2026 r..
Kto wymierza opłatę, gdy kontrola wykaże brak wykazu?
Opłatę wymierza marszałek województwa w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli WIOŚ (art. 288 ust. 1 pkt 1 POŚ). Kopia decyzji trafia do WIOŚ (art. 288 ust. 3 POŚ). Więcej o opłatach i wykazach w artykule BDO, sprawozdanie, emisje i korzystanie ze środowiska.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
