Firma płaci opłatę za usługi wodne za pobór wód podziemnych lub powierzchniowych oraz za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Podstawą jest art. 268 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo wodne, a płacą ją podmioty korzystające z usług wodnych (art. 298 pkt 1).
Stan prawny na: 2026-10-21
Kiedy powstaje obowiązek opłaty?
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne wyróżnia dwie sytuacje, w których firma ponosi opłatę za usługi wodne. Pierwsza to pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (art. 268 ust. 1 pkt 1). Druga to wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (art. 268 ust. 1 pkt 2). Obie sytuacje są od siebie niezależne: firma może pobierać wodę, ale nie odprowadzać ścieków do środowiska, może też robić odwrotnie albo robić jedno i drugie. W każdym z tych przypadków opłata dotyczy konkretnej czynności, a nie samego prowadzenia działalności gospodarczej.
Kto ponosi opłatę?
Opłatę za usługi wodne są obowiązane ponosić podmioty korzystające z usług wodnych (art. 298 pkt 1). W praktyce pytanie „czy płacimy?” sprowadza się więc do dwóch pytań: czy to nasza firma pobiera wodę albo wprowadza ścieki, oraz czy robi to w sposób opisany w art. 268 ust. 1.
Jak sprawdzić, czy opłata dotyczy Twojej firmy?
Poniższa tabela porządkuje trzy przepisy, na których opiera się odpowiedź. Pozwala szybko ustalić, który z nich dotyczy Twojej firmy.
| Sytuacja firmy | Czego dotyczy opłata | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Firma pobiera wody podziemne lub powierzchniowe | Pobór wód | art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne |
| Firma wprowadza ścieki do wód lub do ziemi | Wprowadzanie ścieków | art. 268 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne |
| Firma korzysta z usług wodnych | Ponosi opłatę jako podmiot zobowiązany | art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne |
Procedura decyzyjna jest prosta i można ją wykonać samodzielnie:
- Ustal źródło wody. Sprawdź, czy firma pobiera wody podziemne (na przykład z własnej studni) albo powierzchniowe (na przykład z rzeki lub zbiornika). Jeśli tak, obowiązek opłaty może wynikać z art. 268 ust. 1 pkt 1.
- Ustal miejsce odprowadzania ścieków. Sprawdź, czy ścieki trafiają do wód albo do ziemi. Jeśli tak, w grę wchodzi art. 268 ust. 1 pkt 2.
- Ustal, kto jest podmiotem korzystającym. Opłatę ponosi podmiot korzystający z usług wodnych (art. 298 pkt 1), dlatego w dokumentach warto wskazać konkretną spółkę lub osobę prowadzącą działalność, a nie tylko lokalizację.
- Zapisz wynik. Krótka notatka, która z dwóch sytuacji dotyczy firmy i na jakiej podstawie, ułatwia późniejsze rozliczenie i ewentualną kontrolę.
Przykład
Zakład produkcyjny ma własne ujęcie wody podziemnej i odprowadza oczyszczone ścieki do rzeki. Pobór wód podziemnych mieści się w art. 268 ust. 1 pkt 1, a wprowadzanie ścieków do wód – w art. 268 ust. 1 pkt 2. Obie czynności wykonuje ten sam podmiot, więc jako podmiot korzystający z usług wodnych odpowiada za opłatę z obu tytułów (art. 298 pkt 1). Przed rozliczeniem warto sprawdzić w dokumentach zakładu, czy ujęcie wody i miejsce zrzutu ścieków są przypisane do tej samej firmy, a jeśli korzysta z nich kilka podmiotów – ustalić, który z nich jest korzystającym.
Czego ta odpowiedź nie rozstrzyga?
Przepisy z art. 268 ust. 1 i art. 298 pkt 1 odpowiadają na pytanie, kiedy opłata powstaje i kto ją ponosi. Wysokości opłaty ani terminu wpłaty nie należy przepisywać z innych źródeł bez sprawdzenia: przed rozliczeniem warto zweryfikować w swoim urzędzie, jak ustala się kwotę i do kiedy należy ją wnieść. Warto też zachować ostrożność z nazwami: opłata za usługi wodne to nie to samo co opłata za korzystanie ze środowiska, o której piszemy w osobnych tekstach, między innymi w artykule Do kiedy płaci się opłatę za korzystanie ze środowiska oraz w tekście Kiedy trzeba płacić opłatę środowiskową i dlaczego?.
Firmy, które porządkują swoje obowiązki środowiskowe, zwykle zaczynają od ewidencji odpadów i wpisu do rejestru. Jeśli to Twój kolejny krok, zobacz, jak wygląda rejestracja firmy w BDO oraz sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa – Prawo wodne (tekst jednolity) – art. 268 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 298 pkt 1.
Jak możemy pomóc
Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma jest podmiotem korzystającym z usług wodnych i które obowiązki środowiskowe jej dotyczą, nasz zespół pomoże uporządkować tę listę. Napisz do nas przez Kontakt z ekspertem BDO.
Najczęściej zadawane pytania
Kto w firmie ponosi opłatę za pobór wód?
Obowiązek dotyczy firmy, która pobiera wody podziemne lub wody powierzchniowe – tak wskazuje art. 268 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Jeśli wodę pobiera Twoja firma, z tego tytułu to ona odpowiada za opłatę. Jeśli korzystasz wyłącznie z cudzego ujęcia, warto sprawdzić w umowie lub dokumentach, kto jest podmiotem pobierającym wodę.
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
