O tym, czy używane opakowania wykorzystane do własnych wysyłek to odpad, czy ponowne użycie, nie decyduje sam fakt wcześniejszego użycia. Odpadem jest przedmiot, którego posiadacz się pozbywa, zamierza się pozbyć lub musi się pozbyć (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Opakowanie niebędące odpadem, użyte ponownie do tego samego celu, to ponowne użycie (art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach).
Stan prawny na: 2026-10-13
Jak sprawdzić, czy opakowanie jest odpadem?
Podstawą jest definicja z ustawy o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2023 poz. 1587). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
Definicja jest alternatywna i nie zawiera kryterium wartości rynkowej. Liczy się sytuacja posiadacza: czy on, czyli w tym przypadku Twoja firma, pozbywa się opakowania albo zamierza się go pozbyć, albo jest do tego obowiązana. Ocena zależy od stanu faktycznego konkretnego opakowania i konkretnego posiadacza.
Czym jest ponowne użycie opakowania?
Art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach określa ponowne użycie jako działanie polegające na wykorzystywaniu produktów lub części produktów niebędących odpadami ponownie do tego samego celu, do którego były przeznaczone. Przepis obowiązuje od 23 stycznia 2013 r.
Ponowne użycie wymaga więc spełnienia dwóch warunków łącznie:
- opakowanie nie jest odpadem, czyli jego posiadacz się go nie pozbywa, nie zamierza się pozbyć i nie jest do tego obowiązany,
- służy ponownie temu samemu celowi, do którego było przeznaczone.
Opakowanie wysyłkowe, które po otrzymaniu przesyłki trafia do Twojej firmy i jest wykorzystywane ponownie do pakowania towaru, może więc być przykładem ponownego użycia. Warunkiem jest to, że nie jest odpadem.
Czy to samo oznacza opakowanie wielokrotnego użytku?
Nie. To odrębne pojęcie z ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619). Według art. 8 pkt 9 jest to opakowanie przeznaczone, zaprojektowane i wprowadzone do obrotu tak, aby osiągnąć w ramach jednego cyklu życia wielokrotną rotację przez powtórne napełnianie lub ponowne użycie do tego samego celu, do którego było pierwotnie przeznaczone. Zgodnie z tym samym przepisem opakowanie to staje się odpadem opakowaniowym, gdy przestaje być opakowaniem wielokrotnego użytku. Definicja obowiązuje w tym brzmieniu od 1 stycznia 2022 r.
| Pojęcie | Na czym polega | Przepis |
|---|---|---|
| Odpad | przedmiot, którego posiadacz się pozbywa, zamierza się pozbyć lub musi się pozbyć | art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach |
| Ponowne użycie | wykorzystanie produktów niebędących odpadami ponownie do tego samego celu | art. 3 ust. 1 pkt 18 ustawy o odpadach |
| Opakowanie wielokrotnego użytku | opakowanie zaprojektowane i wprowadzone do obrotu tak, by osiągnąć wielokrotną rotację | art. 8 pkt 9 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi |
Różnica jest w punkcie odniesienia. Ponowne użycie opisuje działanie posiadacza wobec produktu niebędącego odpadem. Opakowanie wielokrotnego użytku opisuje cechę opakowania: sposób, w jaki je zaprojektowano i wprowadzono do obrotu. O tym, czy konkretne opakowanie jest odpadem, rozstrzyga definicja z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach.
Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?
Z art. 3 ust. 1 pkt 6 nie wynika, że używane opakowanie jest zawsze albo nigdy odpadem. Ustawa o odpadach przewiduje też inne mechanizmy, które mogą zmienić ocenę:
- przedmiot lub substancja spełniające warunki art. 10 (produkt uboczny) nie są odpadem,
- odpady poddane recyklingowi lub innemu odzyskowi mogą utracić status odpadów na warunkach art. 14,
- art. 2 ustawy wyłącza niektóre kategorie z zakresu jej stosowania, więc przed przyjęciem, że dana rzecz podlega ustawie, sprawdź jego brzmienie.
To, czy posiadacz „zamierza się pozbyć” opakowania, jest kwestią stanu faktycznego, na przykład tego, jak firma postępuje z opakowaniami po przyjęciu dostawy.
Co zrobić w praktyce?
1. Ustal, co dzieje się z opakowaniem w Twojej firmie: czy trafia do kolejnej wysyłki, czy jest przeznaczone do wyrzucenia lub przekazania jako odpad.
2. Jeśli opakowanie ma posłużyć ponownie do pakowania towaru, czyli do tego samego celu, możesz je oceniać jako ponowne użycie, o ile nie jest odpadem.
3. Opakowania, których się pozbywasz, traktuj jako odpady.
4. Zapisz przyjętą zasadę rozróżniania obu grup, żeby w razie pytań móc ją wyjaśnić.
5. W sytuacjach niejednoznacznych skonsultuj kwalifikację ze specjalistą albo z właściwym organem, zanim ustalisz stałą praktykę.
Jeśli chcesz zobaczyć, jak opakowaniami zajmują się inne branże, zajrzyj do materiałów o BDO dla sklepu spożywczego, BDO w aptece oraz sprzedaży przez Amazon FBA. Tematykę opakowań wysyłkowych opisują też artykuły o opakowaniach wysyłkowych w e-commerce, fulfillment i logistyce oraz case study centrum logistycznego.
Podstawa prawna i źródła
Masz pytania o BDO, KOBiZE lub PPWR? Skonsultuj się z ekspertem — bezpłatnie.
Umów bezpłatną konsultację →
