Kiedy sprzedawca nie pobiera opłaty za kubek SUP?

Sprzedawca nie pobiera opłaty za kubek lub pojemnik jednorazowy, gdy produkt nie należy do Załącznika nr 6 ustawy z 11 maja 2001 r. Dla produktów z tego załącznika art. 3b ust. 1 (Dz.U. 2024 poz. 433) nakazuje pobrać opłatę od użytkownika końcowego: 0,20 zł za kubek na napoje i 0,25 zł za pojemnik na żywność.

Jakie trzy mechanizmy przewiduje ustawa SUP?

Ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) rozróżnia trzy odrębne mechanizmy dotyczące produktów jednorazowych z tworzyw sztucznych. Tylko jeden z nich oznacza opłatę pobieraną od klienta w punkcie sprzedaży.

W praktyce oznacza to, że o pobraniu opłaty od klienta decyduje wyłącznie przynależność produktu do Załącznika nr 6.

Kiedy sprzedawca musi pobrać opłatę?

Zgodnie z art. 3b ust. 1 ustawy przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu detalicznego, hurtowego lub gastronomiczną, w której oferowane są produkty z Załącznika nr 6 będące opakowaniami, ma obowiązek pobrać opłatę od użytkownika końcowego. Art. 3b ust. 2 nakłada ten sam obowiązek na sprzedaż przez urządzenie vendingowe. Przepisy te stosuje się od 1 stycznia 2024 r.

W praktyce oznacza to, że samo wliczenie kosztu kubka lub pojemnika w cenę dania nie zmienia zakresu obowiązku. O jego istnieniu decyduje to, czy produkt jest objęty Załącznikiem nr 6. Szczegóły rozliczania opłaty opisuje artykuł opłata SUP w BDO.

Jakie są stawki opłaty?

Stawki określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z 7 grudnia 2023 r. w sprawie stawek opłaty za produkty jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będące opakowaniami (Dz.U. 2023 poz. 2679, § 1, wydane na podstawie delegacji z art. 3c ust. 2 ustawy). Obowiązują od 1 stycznia 2024 r. i według aktualnej weryfikacji nie zostały zmienione.

Stawka 0,20 zł za kubek obejmuje także wieczka i zakrętki. Rozporządzenie z 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679) ustala jedną stałą stawkę, bez mechanizmu corocznej waloryzacji.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Stawka 0,25 zł dotyczy pojemnika przeznaczonego do bezpośredniego spożycia, na miejscu lub na wynos. Według rozporządzenia z 7 grudnia 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 2679) z tej stawki wprost wyłączone są talerze, owijki i pojemniki na napoje. Te produkty podlegają innemu mechanizmowi, czyli opłacie rocznej producenta lub importera z art. 3k ustawy w związku z Załącznikiem nr 9.

Z tego samego powodu lekkie torby na zakupy, filtry tytoniowe i opakowania z Załącznika nr 9 nie podlegają opłacie pobieranej od klienta z art. 3b. Z kolei produkty z Załącznika nr 7 (art. 3i), np. sztućce, słomki czy pojemniki EPS, są objęte zakazem wprowadzania do obrotu, a nie opłatą.

Rozporządzenie dotyczy produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych będących opakowaniami. W praktyce oznacza to, że wyrób, który nie spełnia tej definicji, wymaga indywidualnej oceny.

Co jeszcze nakłada art. 3b?

Art. 3b ust. 3 ustawy wymaga zapewnienia dostępności opakowań alternatywnych: z materiałów innych niż tworzywa sztuczne (w tym innych niż biodegradowalne) lub opakowań wielokrotnego użytku.

Nadzór nad przestrzeganiem art. 3b ust. 1-3 sprawuje Inspekcja Handlowa (art. 3b ust. 4). Wojewódzki inspektor Inspekcji Handlowej jest więc organem, o którym mowa także w artykule który organ kontroluje, czy sprzedawca pobiera opłatę SUP.

Co zrobić teraz?

To wniosek praktyczny, nie przepis. Najpierw porównaj każdy produkt z asortymentu z wykazem Załącznika nr 6 w tekście jednolitym ustawy: czy to kubek na napoje albo pojemnik na żywność będący opakowaniem z tworzywa sztucznego? Jeśli tak, pobierz opłatę według stawek z rozporządzenia (Dz.U. 2023 poz. 2679).

Rozliczenie opłaty opisuje artykuł o sprawozdaniu i opłacie SUP w BDO. Przy wątpliwościach co do klasyfikacji produktu warto sprawdzić w tekście jednolitym ustawy, czy produkt występuje w Załączniku nr 6, a o zasadach wpisu przeczytasz w artykule o rejestracji w BDO.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.