Opakowania transportowe (palety, folie) a rozliczenie BDO

Opakowania transportowe, takie jak palety i folie, wprowadzane razem z towarem podlegają rozliczeniu, jeśli spełniają definicję opakowania z art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a kategorię opakowań transportowych opisuje art. 4 pkt 3 tej ustawy. Wprowadzający produkty w opakowaniach musi wtedy zapewnić recykling odpadów opakowaniowych (art. 17 ust. 1), chyba że łączna masa opakowań wprowadzonych w roku nie przekracza 1 Mg i spełnione są warunki zwolnienia (art. 6 ust. 3 i art. 7 tej ustawy).

Co ustawa uznaje za opakowanie transportowe?

Opakowaniem jest wyrób, w tym wyrób bezzwrotny, wykonany z jakiegokolwiek materiału, przeznaczony do przechowywania, ochrony, przewozu, dostarczania lub prezentacji produktów, od surowców do towarów przetworzonych (art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Definicja nie zawęża materiału, więc liczy się przeznaczenie wyrobu.

Art. 4 tej ustawy wyróżnia trzy kategorie opakowań: jednostkowe, zbiorcze i transportowe. Opakowania transportowe służą do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych w celu zapobiegania uszkodzeniom produktów. Z tej kategorii wyłączone są kontenery do transportu drogowego, kolejowego, wodnego lub lotniczego (art. 4 pkt 3).

Czy palety i folie są opakowaniami transportowymi?

Art. 4 pkt 3 ustawy opisuje opakowanie transportowe przez jego funkcję: służy ono do transportu produktów w opakowaniach jednostkowych lub zbiorczych w celu zapobiegania uszkodzeniom produktów. Art. 4 nie wymienia palet ani folii z nazwy, więc o zaliczeniu decyduje funkcja, jaką dany wyrób pełni w konkretnym przypadku.

Paletę lub folię należy ocenić pod kątem tej funkcji w Twoim łańcuchu dostaw, porównując ją z opisem kategorii w art. 4 pkt 1-3. Przy wątpliwościach co do klasyfikacji konkretnego wyrobu warto zweryfikować ją z organizacją odzysku opakowań.

Kto musi rozliczyć opakowania transportowe?

Obowiązek recyklingu spoczywa na wprowadzającym produkty w opakowaniach. Ma on zapewniać recykling odpadów opakowaniowych takiego samego rodzaju jak odpady powstałe z opakowań, w których wprowadził produkty do obrotu. Może to robić samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku opakowań (art. 17 ust. 1-3 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Wprowadzającym jest przedsiębiorca, który wprowadza do obrotu produkty w opakowaniach pod własnym oznaczeniem, a także ten, kto pakuje produkty wytworzone przez innego przedsiębiorcę i wprowadza je do obrotu. Lista jest otwarta (art. 8 pkt 23 tej ustawy). Import i wewnątrzwspólnotowe nabycie (WNT) produktów w opakowaniach na potrzeby działalności gospodarczej są wprowadzeniem do obrotu (art. 8 pkt 24), więc importer i dokonujący WNT także mieszczą się w tej definicji. Obowiązek wpisu do rejestru BDO z tego tytułu wynika z art. 50 ust. 1 pkt 6 lit. e-f ustawy o odpadach.

Odrębną rolą jest wprowadzający same puste opakowania (art. 8 pkt 22). Obowiązek z art. 17 dotyczy roli z pkt 23, czyli wprowadzającego produkty już zapakowane. Jeden podmiot może pełnić obie role jednocześnie.

Granica nierozstrzygnięta dotyczy dużego detalisty (powyżej 500 m² jednej jednostki lub 5000 m² łącznie), który wyłącznie odsprzedaje towary zapakowane i wprowadzone na rynek przez innego krajowego dostawcę (art. 8 pkt 23 lit. c ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Brak orzecznictwa i wiążącej wykładni, więc w takim przypadku warto zweryfikować swój status w indywidualnej interpretacji wydanej na podstawie art. 34 Prawa przedsiębiorców.

Od kiedy liczy się wprowadzenie do obrotu?

Wprowadzenie do obrotu następuje w dniu wydania z magazynu lub przekazania osobie trzeciej (produkcja krajowa), w dniu przywozu na terytorium kraju (import) albo w dniu wystawienia faktury WNT. Jeśli wprowadzenie nastąpiło w dwóch różnych terminach, liczy się wcześniejszy (art. 9 ust. 1-3 w zw. z art. 8 pkt 24 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Ciężar dowodu daty lub braku wprowadzenia spoczywa na przedsiębiorcy (art. 9 tej ustawy).

Datę wprowadzenia palet i folii ustalasz według tych reguł (art. 9 tej ustawy), ponieważ ta data przypisuje obowiązek do konkretnego roku kalendarzowego. Zasady prowadzenia dokumentacji opisuje artykuł o ewidencji opakowań w BDO.

Jakie poziomy recyklingu obowiązują?

Wprowadzający produkty w opakowaniach ma osiągnąć do 31 grudnia 2030 r. oraz w latach następnych poziom recyklingu co najmniej w wysokości z załącznika nr 1 do ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (art. 20 ust. 1). W poszczególnych latach do 2030 r. obowiązują roczne poziomy określone rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 20 ust. 6 (Dz.U. 2021 poz. 2375), a ich wartości na dany rok warto sprawdzić w tym rozporządzeniu (art. 20 ust. 1a).

Poziomy z załącznika nr 1 do ustawy (kolumna 2030, art. 20 ust. 1):

Poziom to masa odpadów opakowaniowych poddanych recyklingowi w danym roku podzielona przez masę opakowań wprowadzonych w roku poprzednim (art. 20 ust. 2 ustawy). Podmiot, który nie wprowadzał opakowań w roku poprzednim, liczy poziom względem masy z tego samego roku (art. 20 ust. 3). Dla opakowań wielomaterialowych poziom wynika z przepisów wydanych na podstawie art. 25 ust. 4 ustawy, a nie z kolumny załącznika.

Jakie są wyjątki?

Wprowadzający, którego łączna masa opakowań wprowadzonych w roku kalendarzowym nie przekracza 1 Mg, nie podlega przepisom ustawy m.in. w zakresie wymaganych poziomów recyklingu i opłaty produktowej (art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi). Zwolnienie działa pod warunkiem złożenia marszałkowi województwa przez BDO, do 15 marca każdego roku, dokumentów o pomocy de minimis i spełnienia unijnych warunków jej dopuszczalności (art. 7 ust. 1 i 4 tej ustawy). Zwolnienie nie obejmuje wpisu do rejestru BDO (art. 10), a art. 6 ust. 3 go nie wymienia. Więcej o obowiązkach sprawozdawczych znajdziesz w artykule o sprawozdaniu z opakowań w BDO.

Wprowadzający środki niebezpieczne w opakowaniach ma odrębny obowiązek z art. 18 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi: system zbierania i recykling odpadów po środkach niebezpiecznych (art. 17 ust. 1 odsyła do art. 18).

Co zrobić teraz?

1. Wypisz wszystkie palety, folie i inne elementy, które wprowadzasz razem z towarem, i oceń je pod kątem kategorii z art. 4 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi.

2. Ustal swoją rolę: wprowadzający produkty w opakowaniach, importer albo dokonujący WNT (art. 8 pkt 23 i 24 tej ustawy). Jeśli masz wątpliwości, przeczytaj o rejestracji w BDO.

3. Ustal datę wprowadzenia do obrotu według art. 9 tej ustawy i zsumuj masę opakowań w roku.

4. Porównaj masę z progiem 1 Mg (art. 6 ust. 3 tej ustawy) i wybierz sposób wykonania obowiązku: samodzielnie albo przez organizację odzysku opakowań (art. 17 ust. 1-3).

Tekst ustawy znajdziesz w tekście jednolitym Dz.U. 2026 poz. 619.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.