Jakie są opłaty środowiskowe w Wielkopolsce? Stawki na 2026 i 2027 r., progi i terminy

Opłaty środowiskowe wnosi się według stawek z obwieszczenia ministra klimatu, a firma z Wielkopolski płaci je marszałkowi województwa. Górna stawka za gazy lub pyły wynosi 591,16 zł/kg na 2026 r. (obwieszczenie M.P. 2025 poz. 769) i 612,44 zł/kg na 2027 r. (obwieszczenie M.P. 2026 poz. 1012), wydane na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Kto ustala stawki, a komu płaci się opłatę

Stawki opłat za korzystanie ze środowiska ogłasza minister właściwy do spraw klimatu w obwieszczeniu wydawanym na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2025 poz. 647). Wpłatę przyjmuje marszałek województwa – roczną opłatę wnosi się na rachunek urzędu marszałkowskiego (art. 289 ust. 1 tej ustawy). Dla firmy działającej w Wielkopolsce adresatem jest więc marszałek województwa wielkopolskiego. Jeśli firma korzysta ze środowiska w więcej niż jednym województwie, warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, do którego marszałka należy skierować wpłatę i wykaz.

Stawki opłat na 2026 i 2027 rok

Obwieszczenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 6 sierpnia 2025 r. (M.P. 2025 poz. 769) podaje stawki na rok 2026, a obwieszczenie z dnia 21 września 2026 r. (M.P. 2026 poz. 1012) – stawki na rok 2027, które obowiązują od 1 stycznia 2027 r. Oba wydano na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Poniższa tabela zestawia wybrane wartości z załącznika nr 1 (górne jednostkowe stawki) i z tabeli A załącznika nr 2.

Górna stawka z załącznika nr 1 i stawka dla konkretnej substancji z tabeli A załącznika nr 2 to dwie różne wielkości. Na rok 2027 obwieszczenie podaje na przykład dla dwutlenku siarki 0,84 zł/kg, a dla amoniaku 0,69 zł/kg (tabela A załącznika nr 2, M.P. 2026 poz. 1012). Stawki na 2026 r. dotyczą korzystania ze środowiska w 2026 r., a stawki na 2027 r. – korzystania w 2027 r.

Jak ustalić opłatę za emisję do powietrza

Opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ustala się na podstawie wielkości rocznej rzeczywistej emisji, określonej w raporcie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 285 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska). Stawkę bierze się z obwieszczenia obowiązującego w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1).

Zalecana kolejność działań (to rekomendacja, nie przepis):

1. Wypisz rodzaje korzystania ze środowiska wymienione w art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, które dotyczą Twojej firmy.

2. Dla emisji do powietrza weź roczną rzeczywistą emisję z raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r.

3. Odczytaj stawkę z obwieszczenia obowiązującego w okresie, w którym firma faktycznie korzystała ze środowiska.

4. Porównaj roczną opłatę z tytułu każdego rodzaju korzystania z progami 800 zł i 100 zł z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, opisanymi niżej.

5. Wpłać opłatę i złóż wykaz do 31 marca roku następnego.

Uporządkowanie kodów odpadów i sprawozdań w rejestrze ułatwia przygotowanie danych – zobacz kody odpadów w BDO oraz sprawozdanie z wytwarzanych odpadów. Różnice między obowiązkami w BDO a opłatą za korzystanie ze środowiska omawia artykuł BDO a opłata środowiskowa.

Progi 800 zł i 100 zł: kiedy opłaty nie wnosi się, a kiedy nie składa się wykazu

Nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze). Próg liczy się osobno dla danego rodzaju korzystania, a opłata równa dokładnie 800 zł również nie jest wnoszona. Więcej o tej granicy znajdziesz w artykule od jakiej kwoty nie płaci się opłaty za korzystanie ze środowiska.

Odrębny, niższy próg dotyczy wykazu: jeżeli roczna opłata z tytułu danego rodzaju korzystania nie przekracza 100 zł, podmiot nie musi składać wykazu za ten rodzaj (art. 289 ust. 1 zdanie drugie). Próg liczy się osobno dla każdej kategorii opłaty, a nie łącznie – niska suma kilku kategorii nie zwalnia z wykazu dla kategorii, w której opłata przekracza 100 zł.

Art. 289 ust. 2 stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%”. Przed rozliczeniem warto sprawdzić w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego, czy sejmik województwa wielkopolskiego podjął taką uchwałę i jakie obowiązują progi.

Terminy i wykaz: 31 marca roku następnego

Opłatę za dany rok kalendarzowy wnosi się do 31 marca roku następnego (art. 285 ust. 2), według stawek obowiązujących w okresie faktycznego korzystania ze środowiska (art. 285 ust. 1). Ten sam termin, 31 marca, obowiązuje dla złożenia wykazu (art. 286 ust. 1) – to jeden wspólny termin dla zapłaty i wykazu, inny niż termin sprawozdania rocznego w BDO (15 marca).

Wykaz składany marszałkowi województwa ma dwie części: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie tych danych (art. 286 ust. 1), z zastrzeżeniem progu 100 zł z art. 289 ust. 1. Niezapłacona opłata wynikająca ze złożonego wykazu stanowi bez dodatkowej decyzji podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 286 ust. 4). Wzór, formę i sposób przedkładania wykazów określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 286 ust. 6, dlatego przed terminem warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim, w jakiej formie i w jaki sposób przyjmuje wykazy.

Wyjątki i przypadki brzegowe

• Wpłata po zmianie roku. Za korzystanie ze środowiska w 2026 r. stosuje się obwieszczenie M.P. 2025 poz. 769, także gdy opłatę wpłaca się już po 1 stycznia 2027 r. – liczą się stawki obowiązujące w okresie faktycznego korzystania (art. 285 ust. 1). Stawki z obwieszczenia M.P. 2026 poz. 1012 dotyczą korzystania w 2027 r.
• Dwie różne stawki. Górna stawka z załącznika nr 1 nie zastępuje stawki dla konkretnej substancji z tabeli A załącznika nr 2.
• Dokładnie 800 zł. Opłata równa 800 zł nie jest wnoszona (art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy Prawo ochrony środowiska).
• Kilka rodzajów korzystania. Progi 800 zł i 100 zł liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, więc zwolnienie dla jednego rodzaju nie obejmuje pozostałych.
• Skutki podatkowe. Kary, opłaty i odszkodowania z tytułu nieprzestrzegania przepisów w zakresie ochrony środowiska nie są kosztem uzyskania przychodów (art. 16 ust. 1 pkt 19 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 554; art. 23 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592). Odrębne reguły dla opłat produktowych i dodatkowych opłat produktowych zawierają pkt 19a–19e w ustawie o CIT i pkt 16a–16e w ustawie o PIT. Przed zaksięgowaniem wpłaty warto sprawdzić z księgowym lub doradcą podatkowym, do której z tych kategorii należy dana wpłata.
• Agregat i inne urządzenia. Czy konkretne urządzenie, np. agregat prądotwórczy, rodzi obowiązek opłaty, omawia osobny artykuł: agregat prądotwórczy w firmie a opłata środowiskowa.

Przykład z praktyki

Firma z Kalisza ma kotłownię, która emituje dwutlenek siarki. Za rok 2027 odczyta stawkę 0,84 zł/kg z obwieszczenia M.P. 2026 poz. 1012, a roczną emisję weźmie z raportu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. (art. 285 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska). Jeżeli roczna opłata z tytułu emisji do powietrza nie przekracza 800 zł, firma jej nie wnosi (art. 289 ust. 1). Jeżeli przekracza, wpłaca ją i składa wykaz do 31 marca następnego roku (art. 285 ust. 2 i art. 286 ust. 1). To przykład ilustracyjny, bez danych konkretnej firmy.

Co zrobić teraz

1. Ustal, z jakich rodzajów korzystania ze środowiska korzysta firma, i zbierz za dany rok dane o emisji, poborze wody i odpadach.

2. Sprawdź, czy firma ma wpis do rejestru BDO i prowadzi sprawozdawczość – zasady opisuje przewodnik rejestracja firmy w BDO.

3. Policz roczną opłatę dla każdego rodzaju korzystania i porównaj ją z progami 800 zł i 100 zł z art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.

4. Ustaw w kalendarzu 31 marca roku następnego jako termin wpłaty i wykazu.

5. Przy większej liczbie instalacji skorzystaj z pomocy przy sprawozdaniach i opłatach za korzystanie ze środowiska.

Jak możemy pomóc

Jeśli nie masz pewności, które rodzaje korzystania ze środowiska dotyczą Twojej firmy, czy przekroczysz progi i jak przygotować wykaz dla urzędu marszałkowskiego, opisz sytuację przez formularz kontaktowy do eksperta BDO.

Skąd wziąć stawkę dla konkretnej substancji wprowadzanej do powietrza?

Stawkę dla substancji odczytuje się z tabeli A załącznika nr 2 obwieszczenia. Na rok 2026 najwyższa stawka w tej tabeli to 580,10 zł/kg (M.P. 2025 poz. 769, wydane na podstawie art. 291 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Górna stawka z załącznika nr 1 (591,16 zł/kg) to inna wielkość niż stawka dla konkretnej substancji.

Na jakiej podstawie ustala się opłatę za emisję gazów lub pyłów?

Na podstawie wielkości rocznej rzeczywistej emisji, określonej w raporcie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 17 lipca 2009 r. o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (art. 285 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska).

Którą stawkę stosuje się, gdy opłatę za 2026 rok wpłaca się dopiero w 2027 roku?

Za korzystanie ze środowiska w 2026 r. stosuje się obwieszczenie M.P. 2025 poz. 769, bo liczą się stawki obowiązujące w okresie faktycznego korzystania (art. 285 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska). Stawki z obwieszczenia M.P. 2026 poz. 1012 obowiązują od 1 stycznia 2027 r. i dotyczą korzystania ze środowiska w 2027 r.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.