Opłata środowiskowa do 100 zł: akta na kontrolę
Jeżeli roczna opłata środowiskowa z tytułu każdego rodzaju korzystania ze środowiska z art. 273 ust. 1 Prawa ochrony środowiska nie przekracza 100 zł, firma nie przedkłada za ten rodzaj wykazu (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). W aktach warto trzymać wyliczenie opłaty osobno dla każdego rodzaju korzystania.
Kiedy opłata do 100 zł zwalnia ze składania wykazu?
Wykazy składa się marszałkowi województwa w terminie do 31 marca roku następnego (art. 286 ust. 1 w zw. z art. 285 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska). Wykaz ma dwie części: szczegółowe dane o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości opłat oraz zbiorcze zestawienie tych danych (art. 286 ust. 1 pkt 1 i 2 POŚ), z zastrzeżeniem art. 289 ust. 1.
To zastrzeżenie jest właśnie progiem 100 zł. Art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ stanowi, że gdy roczna wysokość opłaty z tytułu każdego z rodzajów korzystania ze środowiska spośród wymienionych w art. 273 ust. 1 nie przekracza 100 zł, nie przedkłada się wykazów z art. 286 ust. 1. Opłata równa dokładnie 100 zł mieści się więc w zwolnieniu.
Czy próg 100 zł liczy się łącznie, czy osobno?
Osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska (art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ). Jeśli opłata za jeden rodzaj przekracza 100 zł, wykaz za ten rodzaj trzeba złożyć, nawet gdy suma opłat za wszystkie rodzaje jest niewielka.
Próg 100 zł jest odrębny od progu 800 zł. Zgodnie z art. 289 ust. 1 zdanie pierwsze POŚ nie wnosi się opłat z tytułu tych rodzajów korzystania, których roczna wysokość wnoszona na rachunek urzędu marszałkowskiego nie przekracza 800 zł.
| Roczna opłata za dany rodzaj korzystania | Wykaz (art. 289 ust. 1 zd. 2 POŚ) | Zapłata (art. 289 ust. 1 zd. 1 POŚ) |
|---|---|---|
| do 100 zł włącznie | nie przedkłada się | nie wnosi się (próg 800 zł) |
| powyżej 100 zł, do 800 zł włącznie | przedkłada się | nie wnosi się |
| powyżej 800 zł | przedkłada się | wnosi się |
Opłata do 100 zł zwalnia więc z obu czynności, a opłata między progami zwalnia tylko z zapłaty (wniosek z obu zdań art. 289 ust. 1 POŚ).

Jakie wyliczenie trzymać w aktach?
Przepisy, na które powołuje się ten tekst, nie wskazują wprost, jakie dokumenty ma przechowywać podmiot zwolniony z wykazu. Poniższa lista to wniosek praktyczny z art. 289 ust. 1 i art. 285 ust. 1 POŚ: skoro próg liczy się osobno dla każdego rodzaju korzystania, a opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie korzystania, warto mieć w aktach:
1. wyliczenie rocznej opłaty osobno dla każdego rodzaju korzystania ze środowiska, z wynikiem porównanym z progiem 100 zł (art. 289 ust. 1 zd. 2 POŚ);
2. dane o zakresie korzystania, z których wyliczenie powstało (np. dane o emisjach lub odpadach z wewnętrznych ewidencji);
3. wskazanie stawek, według których liczono opłatę, czyli obowiązujących w okresie korzystania (art. 285 ust. 1 POŚ).
Przed archiwizacją warto sprawdzić w urzędzie marszałkowskim właściwym dla firmy, jakie stawki obowiązywały w roku, którego dotyczy wyliczenie. Więcej o samym naliczaniu znajdziesz w artykule BDO a opłata środowiskowa: różnice i obowiązki, a o sprawozdaniu dotyczącym korzystania ze środowiska na stronie usługi sprawozdanie za emisję i korzystanie ze środowiska. Przykład źródła emisji opisujemy w tekście agregat prądotwórczy w firmie a opłata środowiskowa.
Czy zbiorcze zestawienie trzeba sporządzać przy opłacie do 100 zł?
Zbiorcze zestawienie (potocznie załącznik nr 4) to wzór wykazu określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (§ 1 pkt 1 lit. b i § 2 pkt 4, Dz.U. 2019 poz. 2443), wydanego na podstawie art. 286 ust. 6 POŚ. Sumuje ono opłaty z wykazów szczegółowych z załączników nr 1-3 i jest składane marszałkowi województwa.
Wypełnia się je przy przedkładaniu któregokolwiek z tych wykazów. Ponieważ art. 289 ust. 1 zdanie drugie POŚ zwalnia z przedkładania wykazów z art. 286 ust. 1 (a zbiorcze zestawienie jest jednym z nich), wniosek jest taki, że przy opłacie do 100 zł za dany rodzaj nie ma czego sumować w zestawieniu za ten rodzaj. Zestawienie nie jest elementem systemu KOBiZE ani Krajowej bazy: to odrębny obowiązek z Prawa ochrony środowiska, adresowany do marszałka województwa.
Jak załatwić to szybko i bez ryzyka?
Uporządkowanie wyliczeń i akt da się zrobić szybko i niedrogo z pomocą specjalistów. Koszt takiej pomocy to mniej więcej tyle, co firmowy internet, a w zamian dostajesz spokój, że dokumentacja jest kompletna. Wybieraj firmę z gotowymi, sprawdzonymi rozwiązaniami, która specjalizuje się w tej tematyce od lat, a nie kogoś, kto robi to „na kolanie”. Od 2019 r. zajmujemy się wyłącznie obowiązkami środowiskowymi firm, w tym BDO. Zapraszamy: kontakt z ekspertem.
Najczęściej zadawane pytania
Co się dzieje, jeśli złożyłem wykaz, ale nie zapłaciłem opłaty?
Informacje o wysokości należnych opłat zawarte w wykazach stanowią podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, bez dodatkowej decyzji (art. 286 ust. 4 POŚ). Dotyczy to opłaty, która wynika ze złożonego wykazu, czyli rodzaju korzystania, za który wykaz w ogóle przedkładano.
Czy zwolnienie z wykazu zwalnia też z raportu do KOBiZE?
Nie wynika to z art. 289 POŚ, który dotyczy wykazów składanych marszałkowi. Raport do Krajowej bazy wynika z odrębnej ustawy z 17 lipca 2009 r. (Dz.U. 2026 poz. 526); jej art. 7 ust. 1 obejmuje podmiot korzystający ze środowiska, którego działalność powoduje emisje, a ustawa nie przewiduje dla przedsiębiorcy progu wielkości emisji. Osoba fizyczna niebędąca przedsiębiorcą ma węższy zakres obowiązku (art. 7 ust. 1a). Więcej w artykule BDO, KOBiZE i kontrola w 2026 r..
Czy sejmik województwa może zmienić progi z art. 289 POŚ?
Art. 289 ust. 2 POŚ stanowi: „Sejmik województwa może, w drodze aktu prawa miejscowego, uchwalić podwyższenie kwoty, o której mowa w ust. 1, jednak nie więcej niż do 50%.” Przepis nie wskazuje, o którą kwotę z ust. 1 chodzi, więc nie należy zakładać, że dotyczy progu 100 zł. Warto sprawdzić w uchwałach sejmiku własnego województwa, czy taka uchwała została podjęta.
Podstawa prawna i źródła
- Rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443)
- Ustawa o systemie zarządzania emisjami gazów cieplarnianych i innych substancji (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 526)







