Folia po sianokiszonce i z tuneli: co z nią zrobić

Folia po sianokiszonce i z tuneli, której rolnik się pozbywa, jest odpadem (art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach). Rolnik z użytkami poniżej 75 ha nie prowadzi ewidencji (art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c) i nie wpisuje się do BDO (art. 51 ust. 2 pkt 5), ale oddaje folię uprawnionemu odbiorcy (art. 27 ust. 2).

Dlaczego zużyta folia jest odpadem?

Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w art. 3 ust. 1 pkt 6 definiuje odpad jako każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Wystarczy więc sam zamiar pozbycia się rzeczy, a nie jej faktyczne wyrzucenie. W praktyce oznacza to, że folia zdjęta z bel sianokiszonki albo ze stelaży tunelu, której rolnik już nie użyje, spełnia tę definicję. To wniosek z przepisu, a nie osobny przepis o foliach. Ustawa nie wiąże definicji z wartością rynkową rzeczy, więc o zamiarze pozbycia się decyduje stan faktyczny w gospodarstwie.

Czy rolnik musi prowadzić ewidencję odpadów?

Nie, jeśli gospodaruje na użytkach rolnych poniżej 75 ha. Art. 66 ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy o odpadach stanowi, że obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy wytwórców odpadów będących rolnikami gospodarującymi na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlegają wpisowi do rejestru na podstawie art. 51 ust. 1. Ewidencja nie zależy tu od ilości folii, bo przepis nie przewiduje takiego progu. Rolnik, który podlega wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1, z tego zwolnienia nie skorzysta.

Czy rolnik musi się rejestrować w BDO?

Co do zasady nie. Art. 51 ust. 2 pkt 5 ustawy o odpadach wyłącza z wpisu do rejestru BDO wytwórcę odpadów będącego rolnikiem gospodarującym na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha, o ile nie podlega wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1. Ten sam ust. 2 wymienia w pkt 1–4 inne wyłączone grupy, na przykład podmioty transportujące wyłącznie wytworzone przez siebie odpady (pkt 4). Zwolnienie obejmuje tylko zakres działalności mieszczący się w tych kategoriach. W praktyce oznacza to, że gospodarstwo z odrębną działalnością gospodarczą objętą obowiązkiem wpisu może mieć obowiązek rejestracji z innego tytułu, niezależnie od folii. Więcej o rejestracji podmiotów znajdziesz w artykule rejestracja firmy w BDO.

Komu wolno oddać folię?

Art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada na wytwórcę odpadów obowiązek gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. Zwolnienie z ewidencji i wpisu go nie uchyla. Według art. 27 ust. 2 wytwórca lub inny posiadacz może zlecić to gospodarowanie wyłącznie podmiotom, które mają:

• zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
• koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych,
• wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.

Katalog nie obowiązuje, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru (art. 27 ust. 2 in fine). Przed oddaniem folii warto zweryfikować u odbiorcy, na jakiej podstawie z tego katalogu działa. Pomoże w tym kopia zezwolenia albo numer wpisu do BDO.

Co zrobić po zakończeniu sezonu, krok po kroku?

1. Zbierz zużytą folię w jednym miejscu, osobno od innych odpadów. To rekomendacja praktyczna, wynikająca z obowiązku gospodarowania odpadami z art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach.

2. Znajdź odbiorcę z uprawnieniami z art. 27 ust. 2. Warto zapytać o niego w urzędzie gminy.

3. Przy przekazaniu zachowaj dokument, na przykład fakturę lub potwierdzenie odbioru. Ustawa nie wymienia tu rodzaju dokumentu, więc to wniosek praktyczny: dokument pokaże, komu i kiedy folię oddano.

4. Sprawdź, czy gospodarstwo nie prowadzi działalności, która sama rodzi obowiązek wpisu do BDO (art. 51 ust. 1 i art. 50 ustawy o odpadach). Jeśli tak, zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 5 w tym zakresie nie działa.

Przy ewentualnych kodach odpadów pomoże zestawienie kody odpadów w BDO. Zasady dla opakowań omawia artykuł o ewidencji opakowań w BDO.

Jakie są wyjątki i przypadki brzegowe?

Zwolnienie z art. 51 ust. 2 pkt 5 jest warunkowe: rolnik poniżej 75 ha nadal podlega wpisowi, jeśli obowiązek wynika z innego tytułu, na przykład z odrębnej działalności gospodarczej objętej art. 50. Wskazane zwolnienia dotyczą ogólnych przepisów odpadowych. Odrębne rejestracje branżowe, na przykład dla opakowań czy sprzętu elektrycznego, podlegają własnym przepisom, więc przed uznaniem sprawy za zamkniętą warto zweryfikować, czy gospodarstwo nie wprowadza takich produktów na rynek. Nie każda rzecz spełniająca definicję odpadu podlega ustawie. Art. 2 ustawy wyłącza niektóre kategorie z jej zakresu, a ten przepis nie jest tu omawiany.

Źródło przepisów: ustawa o odpadach, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1328. Całość tekstu jednolitego jest dostępna w serwisie ELI. Sprawdzisz tam brzmienie art. 3, 27, 51 i 66.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.