Co to są odpady komunalne i co do nich należy?
Piotr Chudeuszekspert ds. BDO, KOBiZE i ISOAktualizacjaCzytanie3 minStan prawny na 16 października 2026Odpady komunalne to według art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587) odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady od innych wytwórców, podobne do nich charakterem i składem, w tym zmieszane i selektywnie zebrane. Nie obejmują odpadów z produkcji, rolnictwa ani odpadów budowlanych i rozbiórkowych.
Jak ustawa definiuje odpady komunalne?
Art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328) określa odpady komunalne jako odpady powstające w gospodarstwach domowych oraz odpady pochodzące od innych wytwórców, które ze względu na swój charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych. Przepis wymienia w szczególności niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne oraz odpady selektywnie zebrane.
Art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach w tym brzmieniu obowiązuje od 1 stycznia 2022 r.
Co konkretnie należy do odpadów komunalnych?
Według art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach do odpadów komunalnych należą odpady selektywnie zebrane:
| Źródło odpadów (art. 3 ust. 1 pkt 7) | Co wymienia przepis |
|---|---|
| Gospodarstwa domowe (lit. a) | papier i tektura, szkło, metale, tworzywa sztuczne, bioodpady, drewno, tekstylia, opakowania, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, zużyte baterie i akumulatory, odpady wielkogabarytowe, w tym materace i meble |
| Źródła inne niż gospodarstwa domowe (lit. b) | odpady podobne pod względem charakteru i składu do odpadów z gospodarstw domowych |
Dla źródeł innych niż gospodarstwa domowe kryterium jest więc podobieństwo odpadu do domowego pod względem charakteru i składu (art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o odpadach).
Czego odpady komunalne nie obejmują?
Art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach wprost stanowi, że odpady komunalne nie obejmują odpadów:
- z produkcji, rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa,
- ze zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej oraz z oczyszczalni ścieków, w tym osadów ściekowych,
- z pojazdów wycofanych z eksploatacji,
- budowlanych i rozbiórkowych.
Ten sam przepis dodaje, że niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne pozostają nimi, nawet jeżeli zostały poddane przetwarzaniu, ale przetwarzanie nie zmieniło w sposób znaczący ich właściwości.
Jak ocenić, czy odpad jest komunalny?
Porównaj swój odpad z definicją z art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach:
1. Ustal źródło odpadu. Odpad z produkcji, rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa, ze zbiorników bezodpływowych, sieci kanalizacyjnej, oczyszczalni ścieków, z pojazdów wycofanych z eksploatacji albo odpad budowlany i rozbiórkowy nie jest komunalny (art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy o odpadach).
2. Jeśli odpad pochodzi ze źródła innego niż gospodarstwo domowe, oceń, czy jego charakter i skład są podobne do odpadów z gospodarstw domowych (art. 3 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o odpadach).
3. Dopasuj kod i rodzaj odpadu do swojej sytuacji. Pomoże w tym przewodnik po kodach odpadów w BDO.
Jeśli prowadzisz firmę, sprawdź też, jakie sprawozdania wynikają z Twojej działalności: zobacz sprawozdanie z wytwarzanych odpadów oraz usługi BDO w zakresie sprawozdań o odpadach.
Najczęściej zadawane pytania
Co dokładnie oznacza pojęcie posiadacza odpadów w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach?
Art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach obejmuje wytwórcę odpadów oraz osobę fizyczną, osobę prawną i jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, które są w posiadaniu odpadów. Przepis przewiduje też domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. To odrębne pojęcie od odpadów komunalnych, które definiuje pkt 7. Więcej o rodzajach odpadów w artykule kody odpadów w BDO.
Kto sporządza podstawową charakterystykę odpadów komunalnych według art. 110 ust. 1 ustawy o odpadach?
Art. 110 ust. 1 ustawy o odpadach nakłada obowiązek sporządzenia podstawowej charakterystyki odpadów na wytwórcę lub posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami, kierującego odpady do składowania na składowisko odpadów. W przypadku odpadów komunalnych robi to podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, o którym mowa w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepis obowiązuje od 23 stycznia 2013 r. Więcej o obowiązkach wytwórców w artykule sprawozdanie z wytwarzanych odpadów.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa o odpadach (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328), art. 3 ust. 1 pkt 7, pkt 19 oraz art. 110 ust. 1.
Autor
Piotr Chudeusz
ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.
