Od kiedy stosuje się rozporządzenie UE – jak to ustalić

Aby ustalić, od kiedy obowiązek z rozporządzenia UE realnie się stosuje, odróżnij wejście w życie od stosowania: PPWR (UE) 2025/40 weszło w życie 11.02.2025, a stosuje się co do zasady od 12.08.2026 (art. 71); rozporządzenie bateryjne (UE) 2023/1542 weszło w życie 17.08.2023, stosuje się od 18.02.2024 (art. 96), a obowiązki mają daty do 2031 r.

Czym różni się wejście w życie od stosowania?

Przykład PPWR pokazuje, że to dwie różne daty. Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych weszło w życie 11 lutego 2025 r., a według art. 71 stosuje się co do zasady od 12 sierpnia 2026 r. (tekst na EUR-Lex). W praktyce oznacza to, że sama informacja o wejściu rozporządzenia w życie nie wystarcza, żeby określić termin konkretnego obowiązku.

Od kiedy stosuje się PPWR i jakie są wyjątki?

Art. 71 rozporządzenia (UE) 2025/40 wyznacza główną datę stosowania na 12 sierpnia 2026 r. Część przepisów ma jednak własne daty. Kryteria wielokrotnego użytku (art. 11 rozporządzenia 2025/40) stosuje się od 11 lutego 2025 r., czyli od wejścia rozporządzenia w życie. Recyklowalność, zawartość recyklatu, limit pustej przestrzeni i zharmonizowane etykietowanie mają późniejsze terminy, określone w odpowiadających im przepisach rozporządzenia. Chodzi m.in. o 2028 r. (akty wykonawcze w sprawie metodologii i etykietowania) oraz 2030, 2038 i 2040 r. (progi klas recyklowalności i zawartości recyklatu). Warto sprawdzić w artykule rozporządzenia 2025/40 regulującym dany obowiązek (np. w art. 6 dla recyklowalności albo w art. 24 dla pustej przestrzeni), jaką datę ten artykuł wskazuje. Szerzej o wymaganiach wobec opakowań piszemy na stronie PPWR w rozliczeniach BDO.

Jak wygląda to w rozporządzeniu bateryjnym i w ESPR?

Rozporządzenie (UE) 2023/1542 weszło w życie 17.08.2023, a według art. 96 jest ogólnie stosowane od 18.02.2024 (EUR-Lex). Poszczególne obowiązki, takie jak oznakowanie, ślad węglowy, należyta staranność (due diligence), paszport baterii i cele zbiórki, aktywują się na co najmniej siedmiu odrębnych datach rozłożonych do 2031 r. Żadna pojedyncza data nie obejmuje więc całego rozporządzenia.

Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR) ma jeszcze inną konstrukcję. Jego art. 80 stanowi, że wchodzi w życie dwudziestego dnia po publikacji w Dzienniku Urzędowym UE, czyli 18.07.2024 (EUR-Lex). Nie ma w nim osobnego artykułu o dacie stosowania całego aktu. Daty dla konkretnych obowiązków, np. cyfrowego paszportu produktu dla danej grupy produktów, ustala się w innych przepisach i aktach delegowanych.

Jak ustalić datę dla własnego obowiązku?

Wynika to z powyższych przykładów, więc potraktuj to jako wniosek praktyczny, a nie przepis:

1. Znajdź w przepisach końcowych rozporządzenia artykuł o wejściu w życie i stosowaniu (w PPWR art. 71, w rozporządzeniu bateryjnym art. 96, w ESPR art. 80).

2. Zapisz osobno datę wejścia w życie i datę ogólnego stosowania.

3. Odszukaj artykuł, który tworzy Twój obowiązek, i sprawdź, czy ma własną datę (jak art. 11 PPWR).

4. Jeśli rozporządzenie odsyła do aktów delegowanych lub wykonawczych, tak jak ESPR, uwzględnij ich terminy.

Co z wpisem w BDO, gdy nowy obowiązek zmienia zakres działalności?

Podmiot wpisany do rejestru BDO ma obowiązek złożyć marszałkowi województwa wniosek o zmianę wpisu w terminie 30 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana informacji zawartych w rejestrze albo zakresu działalności wymagającej wpisu (art. 59 ust. 1 ustawy o odpadach, tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 1328). Wniosek składa się elektronicznym formularzem aktualizacyjnym przez indywidualne konto w BDO. Zgodnie z art. 59 ust. 2 stosuje się odpowiednio art. 53 ust. 1, 3 i 7 tej ustawy. Termin biegnie od dnia zmiany, a nie od dnia, w którym ją zauważono. Jeśli nowe rozporządzenie UE zmienia zakres Twojej działalności, ustal datę stosowania właściwego obowiązku, a potem pilnuj 30 dni na aktualizację wpisu. Zasady rejestracji opisujemy w artykule rejestracja firmy w BDO, a zmiany w systemie w tekście BDO 2025 – co się zmieniło.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.