Zbiorcze zestawienie (Zał. 4) — czy to KOBiZE?

Zbiorcze zestawienie (Załącznik nr 4) nie jest dokumentem KOBiZE. To wzór wykazu z rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443), który sumuje opłaty za korzystanie ze środowiska z wykazów szczegółowych (załączniki nr 1-3). Składa się go marszałkowi województwa na podstawie art. 286 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, a nie do Krajowej bazy KOBiZE.

Czym jest zbiorcze zestawienie (Zał. 4)?

Pełna nazwa dokumentu brzmi: „Wykaz zawierający zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat”. Jego wzór określa załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Klimatu z 11 grudnia 2019 r. w sprawie wykazów zawierających informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat (Dz.U. 2019 poz. 2443), wydanego na podstawie art. 286 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Stąd potoczna nazwa „Zał. 4”.

Co sumuje zbiorcze zestawienie i kto je wypełnia?

Zestawienie zbiera w jedną sumę opłaty z czterech kategorii:

• wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza,
• emisje gazów cieplarnianych objętych systemem EU ETS, które nie zostały rozliczone,
• wydane uprawnienia do emisji,
• składowanie odpadów.

Nie jest samodzielnym obowiązkiem — wypełnia się je jako podsumowanie zawsze wtedy, gdy podmiot składa którykolwiek z wykazów szczegółowych (załączniki nr 1-3). Zgodnie z art. 286 ust. 1 POŚ podmiot korzystający ze środowiska przedkłada marszałkowi województwa oba elementy: wykaz ze szczegółowymi danymi i wysokością opłat oraz wykaz zawierający zbiorcze zestawienie.

W praktyce firma, która korzysta ze środowiska tylko przez kotłownię lub piec, wypełnia wykaz szczegółowy dla gazów i pyłów wprowadzanych do powietrza, a jego sumę przenosi do zbiorczego zestawienia. Jak ustalić samą wielkość emisji do tego wykazu, opisujemy w tekście wielkość emisji w wykazie opłat: pomiar czy wskaźnik.

Termin i dwa progi: 100 zł i 800 zł

Termin jest wspólny dla wykazów i zapłaty opłaty: do 31 marca roku następującego po roku, za który rozlicza się korzystanie ze środowiska (art. 285 ust. 2 POŚ). Dwa progi z art. 289 ust. 1 POŚ działają niezależnie od siebie:

Tabela: progi z art. 289 ust. 1 Prawa ochrony środowiska. Próg 100 zł liczy się osobno dla każdej kategorii opłaty, a nie łącznie.

Odrębny próg 800 zł dotyczy więc tylko zapłaty: jeśli opłata przekracza 100 zł, wykaz nadal trzeba złożyć (art. 289 ust. 1 POŚ).

Skąd bierze się skojarzenie z KOBiZE?

Dla emisji do powietrza wykaz opłatowy sporządza się na podstawie rocznego raportu składanego do Krajowej bazy KOBiZE (art. 286 ust. 3 pkt 1 POŚ). Dane o wielkości emisji są więc wspólne, ale to nadal dwa odrębne obowiązki: raport do Krajowej bazy wynika z ustawy z 2009 r. o systemie zarządzania emisjami, a wykaz z zestawieniem zbiorczym i opłata — z Prawa ochrony środowiska, i trafiają do innego organu. Złożenie raportu KOBiZE nie zastępuje wykazu dla marszałka ani odwrotnie. Sam raport opisujemy w poradniku jak złożyć raport KOBiZE krok po kroku.

Co zrobić teraz

1. Ustal, jakie rodzaje korzystania ze środowiska występują w firmie, np. emisja z kotłowni albo składowanie odpadów.

2. Policz roczną opłatę osobno dla każdego rodzaju i porównaj ją z progami z tabeli. Zasady naliczania opisujemy w przewodniku opłata za korzystanie ze środowiska.

3. Jeśli składasz którykolwiek wykaz szczegółowy, wypełnij także zbiorcze zestawienie i przekaż komplet marszałkowi województwa do 31 marca.

4. Raport do Krajowej bazy złóż osobno – wykaz dla marszałka go nie zastępuje.

Jeśli wolisz zlecić wyliczenie opłat i przygotowanie wykazów, zobacz usługę rozliczenie opłat za korzystanie ze środowiska albo skontaktuj się z ekspertem.

Podstawa prawna: art. 285 ust. 2, art. 286 ust. 1, 3 i 6 oraz art. 289 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 647, z późn. zm.). Wzory wykazów określa rozporządzenie Ministra Klimatu z dnia 11 grudnia 2019 r. (Dz.U. 2019 poz. 2443). Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady prawnej.

Czy zbiorcze zestawienie (Zał. 4) składa się do KOBiZE?

Nie. Trafia ono do marszałka województwa jako część wykazu opłat za korzystanie ze środowiska (art. 286 ust. 1 POŚ). Do Krajowej bazy KOBiZE składa się odrębny raport o emisjach.

Do kiedy trzeba złożyć zbiorcze zestawienie?

Do 31 marca za poprzedni rok kalendarzowy, razem z wykazami szczegółowymi. W tym samym terminie wnosi się opłatę (art. 285 ust. 2 POŚ).

Czy przy opłacie poniżej 800 zł trzeba składać wykaz?

Tak, jeżeli opłata z tytułu danego rodzaju korzystania ze środowiska przekracza 100 zł. Próg 800 zł zwalnia tylko z zapłaty; z obowiązku złożenia wykazu zwalnia dopiero opłata nieprzekraczająca 100 zł (art. 289 ust. 1 POŚ).