Dokąd trafiają odpady z polskich firm? Zasady

Dokąd trafiają odpady z polskich firm? Wytwórca lub inny posiadacz może zlecić gospodarowanie odpadami wyłącznie podmiotom z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów, innym tytułem z art. 27 ust. 2 pkt 2 albo wpisem do rejestru BDO (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach) – chyba że działalność odbiorcy nie wymaga decyzji lub wpisu do rejestru. Odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, trafiają w pierwszej kolejności do odzysku, a unieszkodliwia się te, których nie można było poddać odzyskowi z przyczyn technologicznych, ekologicznych lub ekonomicznych (art. 17 ust. 1 oraz art. 18 ust. 2, 3 i 5 ustawy o odpadach).

Komu firma może przekazać odpady?

Według art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. Art. 27 ust. 2 tej ustawy stanowi, że wytwórca lub inny posiadacz może zlecić wykonanie tego obowiązku wyłącznie podmiotom, które posiadają jedno z uprawnień z poniższej tabeli (podstawa: ustawa o odpadach, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1328).

Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach wpis do BDO nie jest jedynym możliwym tytułem odbiorcy – to jedna z trzech grup uprawnień. Odesłanie w pkt 3 dotyczy wpisu w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach.

Jakie wyjątki przewiduje art. 27 ust. 2?

Katalog z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga uzyskania decyzji lub wpisu do rejestru – tak brzmi końcowa klauzula tego przepisu. Zanim uznasz, że odbiorca nie musi mieć uprawnień, ustal, czy jego działalność faktycznie jest wyjęta spod wymogu decyzji lub wpisu.

Jaka jest kolejność postępowania z odpadami?

Art. 17 ust. 1 ustawy o odpadach wprowadza hierarchię sposobów postępowania: 1) zapobieganie powstawaniu odpadów, 2) przygotowywanie do ponownego użycia, 3) recykling, 4) inne procesy odzysku, 5) unieszkodliwianie.

• Według art. 18 ust. 2 ustawy o odpadach odpady, których powstaniu nie udało się zapobiec, posiadacz odpadów jest obowiązany w pierwszej kolejności poddać odzyskowi.
• Art. 18 ust. 3 ustawy o odpadach wskazuje, że odzysk polega w pierwszej kolejności na przygotowaniu do ponownego użycia lub recyklingu, a jeżeli nie jest to możliwe z przyczyn technologicznych albo nie jest uzasadnione z przyczyn ekologicznych lub ekonomicznych – na innych procesach odzysku. Ustawa nie określa tych przyczyn w liczbach.
• Art. 18 ust. 5 ustawy o odpadach nakłada na posiadacza obowiązek unieszkodliwiania odpadów, których nie można było poddać odzyskowi z tych przyczyn.

Co zrobić przed przekazaniem odpadów?

Praktyczne kroki przed przekazaniem odpadów (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach):

1. Ustal, na jakiej podstawie odbiorca działa (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach): zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie, inna decyzja z katalogu albo wpis do BDO.

2. Sprawdź, jakie odpady obejmuje dokument uprawniający odbiorcę do ich przyjmowania – kody odpadów omawiamy w artykule BDO – kody odpadów.

3. Jeśli sam wytwarzasz odpady (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach) i prowadzisz rozliczenia, zajrzyj do materiału o sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów.

4. W razie wątpliwości co do uprawnień odbiorcy z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach lub rozliczeń w BDO skorzystaj z pomocy – zob. usługi BDO.

Przed decyzją warto sprawdzić aktualne brzmienie przepisów w tekście jednolitym ustawy o odpadach.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.