Co to jest recykling organiczny? Definicja z ustawy
Piotr Chudeuszekspert ds. BDO, KOBiZE i ISOAktualizacjaCzytanie3 minStan prawny na 18 października 2026Recykling organiczny to – według art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy o odpadach – ponowne przetwarzanie materiału organicznego w ramach recyklingu, czyli odzysku, w którym odpady są przetwarzane na produkty, materiały lub substancje. Nie jest nim odzysk energii ani przetwarzanie na materiały, które mają służyć jako paliwa lub do prac ziemnych.
Pojęcie „recykling organiczny” pojawia się w art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Nie jest to osobna kategoria odpadów, tylko rodzaj recyklingu.
Czym recykling organiczny różni się od zwykłego odzysku?
Odzysk to według art. 3 ust. 1 pkt 14 ustawy o odpadach jakikolwiek proces, którego głównym wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie innych materiałów, które w przeciwnym razie zostałyby użyte do spełnienia danej funkcji. Odzyskiem jest też proces, w wyniku którego odpady są przygotowywane do spełnienia takiej funkcji w danym zakładzie lub ogólnie w gospodarce.
Recykling jest węższy. Art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy o odpadach określa go jako odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub innych celach. Ta sama definicja stanowi, że recykling obejmuje ponowne przetwarzanie materiału organicznego (recykling organiczny). Jednocześnie wyłącza z recyklingu odzysk energii oraz ponowne przetwarzanie na materiały, które mają być wykorzystane jako paliwa lub do prac ziemnych.
Jak odzysk, odzysk materiałów i recykling odnoszą się do siebie?
| Pojęcie | Co stanowi ustawa o odpadach | Podstawa |
|---|---|---|
| Odzysk | Proces, w którym odpady służą użytecznemu zastosowaniu zamiast innych materiałów albo są do tego przygotowywane | art. 3 ust. 1 pkt 14 |
| Odzysk materiałów | Każdy odzysk inny niż odzysk energii i ponowne przetwarzanie na materiały, które mogą zostać wykorzystane jako paliwa lub inne środki wytwarzania energii; obejmuje w szczególności przygotowanie do ponownego użycia, recykling i prace ziemne | art. 3 ust. 1 pkt 15a |
| Recykling | Odzysk, w którym odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje; obejmuje recykling organiczny, nie obejmuje odzysku energii ani przetwarzania na paliwa lub do prac ziemnych | art. 3 ust. 1 pkt 23 |
Z zestawienia wynika ważne rozróżnienie. Według art. 3 ust. 1 pkt 15a ustawy o odpadach prace ziemne mieszczą się w odzysku materiałów, ale według art. 3 ust. 1 pkt 23 tej ustawy nie są recyklingiem. Recykling organiczny jest więc częścią recyklingu, a ten częścią odzysku materiałów.
Jak rozpoznać, czy proces jest recyklingiem organicznym?
O kwalifikacji decyduje efekt procesu. Jeżeli odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje, a przetwarzanemu materiałowi jest materiał organiczny, art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy o odpadach przewiduje recykling organiczny. Jeżeli efektem jest odzysk energii albo materiał przeznaczony na paliwo lub do prac ziemnych, ten sam przepis wyłącza taki proces z recyklingu.
Powiązane tematy znajdziesz w artykułach o kodach odpadów w BDO, sprawozdaniu z wytwarzanych odpadów i organizacji odzysku w BDO.
Czy są wyłączenia z tej definicji?
Wyłączenia wynikają z samej treści art. 3 ust. 1 pkt 23 ustawy o odpadach: odzysk energii oraz ponowne przetwarzanie na materiały przeznaczone na paliwa lub do prac ziemnych nie są recyklingiem.
Najczęściej zadawane pytania
Czy każdy bioodpad podlega recyklingowi organicznemu?
Nie wynika to z definicji. Art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach określa tylko, że bioodpady to ulegające biodegradacji odpady z ogrodów i parków, odpady żywności i kuchenne z gospodarstw domowych, gastronomii, biur, hurtowni i jednostek handlu detalicznego oraz podobne odpady z zakładów produkujących lub wprowadzających do obrotu żywność. Art. 3 ust. 1 pkt 23 opisuje natomiast recykling organiczny jako ponowne przetwarzanie materiału organicznego. Samo pochodzenie odpadu nie rozstrzyga więc o kwalifikacji procesu.
Czym jest przetwarzanie i przygotowanie do ponownego użycia?
Według art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy o odpadach przetwarzanie to procesy odzysku lub unieszkodliwiania, w tym przygotowanie poprzedzające odzysk lub unieszkodliwianie. Art. 3 ust. 1 pkt 22 określa przygotowanie do ponownego użycia jako odzysk polegający na sprawdzeniu, czyszczeniu lub naprawie produktów lub ich części, które wcześniej stały się odpadami.
Podstawa prawna i źródła
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, art. 3 ust. 1 pkt 1, 14, 15a, 21, 22 i 23
Autor
Piotr Chudeusz
ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.
