Obowiązki wprowadzającego po dodaniu baterii do produktu

Dodanie baterii do produktu rodzi nowe obowiązki wprowadzającego, jeśli firma po raz pierwszy wprowadza baterię do obrotu w Polsce, importuje ją lub zleca wytworzenie pod własnym oznaczeniem (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach). Wprowadzający podlega wpisowi do rejestru BDO (art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach) i musi umieszczać numer rejestrowy na dokumentach związanych z obrotem bateriami i akumulatorami (art. 30 ustawy o bateriach i akumulatorach). Ustawa obejmuje też baterie będące częścią składową urządzenia (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o bateriach i akumulatorach).

Kiedy firma staje się wprowadzającym baterie?

Przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach stosuje się do wszystkich rodzajów baterii i akumulatorów produkowanych i wprowadzanych do obrotu. Nie ma znaczenia ich kształt, pojemność, masa, skład materiałowy ani sposób użycia. Nie ma też znaczenia, czy bateria jest przynależnością albo częścią składową urządzenia lub dodatkiem do innych produktów (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Sama obecność baterii w produkcie nie wyłącza więc firmy z zakresu ustawy.

Według art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach wprowadzającym jest przedsiębiorca, który:

• w ramach działalności gospodarczej po raz pierwszy wprowadza baterie lub akumulatory do obrotu na terytorium kraju,
• dokonuje ich importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia na potrzeby własnej działalności,
• zlecił ich wytworzenie pod własnym oznaczeniem.

Przepis łączy te warunki spójnikiem „lub”, więc spełnienie któregokolwiek z nich czyni przedsiębiorcę wprowadzającym (art. 6 pkt 22). Producent urządzenia z baterią, importer takiego urządzenia lub firma, która zleca jego wykonanie pod własną marką, powinni więc zbadać, czy spełniają któryś z nich. Kwestię towaru pod własną marką rozwijamy w artykule Towar pod moją marką, produkuje i pakuje inna firma – kto jest wprowadzającym.

Czy sprzedawca baterii też jest wprowadzającym?

Sprzedawca, którego działalność polega wyłącznie na dalszym udostępnianiu baterii już wprowadzonych na rynek, nie jest z tego tytułu wprowadzającym. Nie ma więc obowiązku odrębnego wpisu do rejestru BDO jako wprowadzający. Wynika to z zamkniętej listy trzech sposobów w art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach oraz z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy o odpadach. Ten drugi przepis wymienia dla baterii tylko wprowadzających, prowadzących zakłady przetwarzania zużytych baterii i akumulatorów oraz podmioty pośredniczące. Zakaz z art. 10 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach obowiązuje jednak także w dystrybucji. Warto zweryfikować swoją sytuację na podstawie art. 6 pkt 22: sprzedawca, który sam importuje baterie na potrzeby własnej działalności, spełnia definicję wprowadzającego. Szczegóły omawia tekst Czy sprzedawca baterii musi rejestrować się jako wprowadzający.

Jakie obowiązki ma wprowadzający baterie?

Art. 30 dotyczy umieszczania numeru rejestrowego na dokumentach, a nie samego wpisu. Obowiązek wpisu wynika z art. 50 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 ustawy o odpadach. Przed wysłaniem wniosku warto sprawdzić w formularzu BDO, który dział dotyczy firmy: Dział V Tabela 1 dotyczy wprowadzającego baterie lub akumulatory. Wprowadzający jednocześnie sprzęt zawierający baterie musi dodatkowo wypełnić Dział IV Tabela 1 (ZSEE). Jeśli produkt jest sprzętem elektrycznym lub elektronicznym, dochodzą więc obowiązki opisane w artykule Sprawozdanie BDO dla elektryki i elektroniki. Procedurę rejestracji firmy opisuje strona Rejestracja firmy w BDO.

Czego nie wolno robić i co grozi za niewykonanie obowiązku?

Art. 10 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach zakazuje wprowadzania do obrotu oraz dystrybucji baterii i akumulatorów niespełniających wymagań określonych w art. 8 i 9. Dotyczy to więc także tego, kto baterie tylko dystrybuuje.

Jeżeli wprowadzający baterie przenośne lub akumulatory przenośne nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 33, jest obowiązany do ponoszenia opłaty produktowej (art. 38 ust. 2 ustawy o bateriach i akumulatorach). Przepis dotyczy wyłącznie baterii przenośnych i obowiązku z art. 33. Nie jest to ogólna sankcja za brak wpisu ani za brak numeru na dokumentach. Stawki opłaty produktowej tu nie podajemy; warto sprawdzić ich wysokość w przepisach obowiązujących w danym roku.

Co zrobić przed wprowadzeniem produktu do obrotu?

1. Ustal, czy wprowadzasz baterię do obrotu po raz pierwszy w kraju, importujesz ją lub zlecasz jej wytworzenie pod własnym oznaczeniem (art. 6 pkt 22 ustawy o bateriach i akumulatorach). Baterie w urządzeniu też są objęte ustawą (art. 4 ust. 1 pkt 1).

2. Złóż wniosek o wpis do rejestru BDO przed rozpoczęciem działalności (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Jeśli działalność już trwa bez wpisu, wniosek składa się niezwłocznie.

3. Upewnij się, że baterie są oznakowane zgodnie z art. 9 (art. 29 ustawy o bateriach i akumulatorach).

4. Umieść numer rejestrowy na dokumentach związanych z obrotem bateriami i akumulatorami (art. 30 ustawy o bateriach i akumulatorach).

5. Przygotuj się na odbiór zużytych baterii samochodowych i przemysłowych (z wyjątkiem kwasowo-ołowiowych) w terminie 30 dni od zgłoszenia użytkownika końcowego (art. 31 ust. 1 ustawy o bateriach i akumulatorach).

6. W przypadku baterii przenośnych zawrzyj pisemne porozumienie o zbiórce (art. 32) i zaplanuj osiąganie poziomów zbierania (art. 33 ust. 1).

Przykład: firma, która dotąd sprzedawała urządzenia bez zasilania, zaczyna importować je z wbudowanym akumulatorem na potrzeby własnej działalności. Dokonuje importu akumulatorów, więc spełnia definicję wprowadzającego z art. 6 pkt 22 lit. b ustawy o bateriach i akumulatorach (art. 4 ust. 1 pkt 1 obejmuje baterie będące częścią urządzenia) i przed rozpoczęciem tej działalności powinna uzyskać wpis w BDO (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Inaczej jest ze sprzedawcą, który kupuje urządzenie od krajowego wprowadzającego i tylko je dalej sprzedaje: nie jest on z tego tytułu wprowadzającym (art. 6 pkt 22).

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.