Co to jest sprawozdanie BDO i kto je składa?

Czym dokładnie jest sprawozdanie BDO i skąd pochodzą jego dane?

Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami (art. 75 ustawy o odpadach) podsumowuje to, co przedsiębiorca przez cały rok zapisywał w ewidencji odpadów. Ewidencję prowadzi się z użyciem dokumentów wskazanych w art. 67 ust. 1 ustawy o odpadach — przede wszystkim karty przekazania odpadów (KPO) i karty ewidencji odpadów (KEO); wszystkie omawiamy w artykule jakie dokumenty obejmuje ewidencja odpadów w BDO.

Dane z ewidencji są więc podstawą sprawozdania, co oznacza, że jakość sprawozdania jest bezpośrednio zależna od rzetelności prowadzonej na co dzień ewidencji. Błędy popełnione przy wystawianiu KPO lub KEO w ciągu roku „przenoszą się” na sprawozdanie. Dlatego tak ważne jest bieżące dbanie o poprawność wpisów — a nie jednorazowe porządkowanie danych tuż przed 15 marca.

Kto jest zobowiązany do złożenia sprawozdania BDO?

Krąg podmiotów składających sprawozdanie wyznaczają dwa przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach: art. 73 (sprawozdanie o produktach i opakowaniach) oraz art. 75 (sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami). O obowiązku decyduje to, czy firma mieści się w jednej z wymienionych tam kategorii.

Wytwórcy odpadów — czyli podmioty, w wyniku działalności których powstają odpady (np. warsztaty samochodowe, gabinety lekarskie, restauracje, zakłady produkcyjne). Art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy o odpadach obejmuje jednak tylko wytwórcę obowiązanego do prowadzenia ewidencji odpadów. Podmiot zwolniony z ewidencji na podstawie art. 66 ust. 4 tej ustawy — w tym na mocy rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), które od 1 stycznia 2025 r. określa rodzaje i ilości odpadów zwolnione z obowiązku ewidencji — nie składa z tego tytułu sprawozdania o wytwarzanych odpadach. Załącznik do tego rozporządzenia nie obejmuje żadnych odpadów niebezpiecznych: podlegają one ewidencji niezależnie od ilości, chyba że podmiot jest zwolniony na innej podstawie ustawowej (art. 66 ust. 4 pkt 1–3 ustawy o odpadach). Szczegóły opisujemy w artykule kto jest zwolniony z ewidencji odpadów w BDO. Inaczej jest przy ewidencji uproszczonej z art. 71 ustawy o odpadach, prowadzonej wyłącznie na kartach przekazania odpadów: nie jest ona zwolnieniem, więc sprawozdanie z art. 75 nadal trzeba złożyć. Wytwórca nie składa natomiast sprawozdania za rok, w którym faktycznie nie wytworzył odpadów objętych ewidencją i nimi nie gospodarował — ustawa nie przewiduje tzw. sprawozdania zerowego (art. 75 ust. 1 ustawy o odpadach). Zastrzeżenie: w przypadku podmiotu z aktywnym zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów (art. 75 ust. 1 pkt 2 tej ustawy), który w danym roku nie przyjął żadnych odpadów, kwestia ta nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta i wymaga indywidualnego sprawdzenia.

Zbierający i przetwarzający odpady — firmy prowadzące punkt zbierania odpadów, instalacje do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów. Ta kategoria podlega obowiązkowi z art. 75 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach, o ile jest obowiązana do prowadzenia ewidencji; przepis wyłącza z niej podmioty odbierające odpady komunalne. Sprawozdanie z art. 75 składa także podmiot wydobywający odpady ze składowiska lub zwałowiska.

Wprowadzający produkty i opakowania — sprawozdanie z art. 73 ustawy o odpadach składają wprowadzający opakowania, produkty w opakowaniach, pojazdy, sprzęt elektryczny i elektroniczny oraz baterie i akumulatory. Ten obowiązek nie zależy od prowadzenia ewidencji odpadów. Gdy obowiązek wykonuje w imieniu przedsiębiorcy organizacja odzysku, to ona sporządza i składa sprawozdanie (art. 74 i art. 74a tej ustawy).

Sprzedawcy toreb na zakupy z tworzywa sztucznego — przedsiębiorca prowadzący jednostkę handlu, w której oferowane są torby objęte opłatą recyklingową (popularnie zwane „reklamówkami”) składa przez BDO roczne sprawozdanie o liczbie nabytych i wydanych toreb, również do 15 marca za rok poprzedni (art. 73 ustawy o odpadach w zw. z art. 45 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

Jak wygląda termin i procedura złożenia sprawozdania BDO?

Roczne sprawozdanie BDO składa się do 15 marca za poprzedni rok kalendarzowy (art. 76 ust. 1 ustawy o odpadach). Jeżeli 15 marca wypada w sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, termin przesuwa się na najbliższy dzień roboczy (art. 76 ust. 5 tej ustawy). Termin jest ten sam dla sprawozdania o produktach i opakowaniach oraz dla sprawozdania o wytwarzanych odpadach. Przy trwałym zaprzestaniu działalności sprawozdanie składa się w terminie 7 dni od jej zaprzestania (art. 76 ust. 3).

Sprawozdanie składa się wyłącznie drogą elektroniczną — przez indywidualne konto w systemie BDO dostępnym pod adresem bdo.mos.gov.pl (art. 76 ust. 2 ustawy o odpadach). Złożenie sprawozdania nie wymaga podpisu (art. 76 ust. 6). W razie awarii systemu BDO uniemożliwiającej złożenie sprawozdania składa się je niezwłocznie po ustaniu awarii (art. 76 ust. 2a–2b).

Do którego marszałka trafia sprawozdanie, zależy od jego rodzaju (art. 76 ust. 1 pkt 1–3 ustawy o odpadach). Sprawozdanie o produktach i opakowaniach składa się marszałkowi województwa właściwemu ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania przedsiębiorcy, a gdy przedsiębiorca nie ma ich w Polsce — Marszałkowi Województwa Mazowieckiego. Sprawozdanie o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami składa się marszałkowi właściwemu ze względu na miejsce wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów, a nie siedzibę firmy. Przy sprawozdaniu o torbach objętych opłatą recyklingową decyduje miejsce prowadzenia jednostki handlowej.

Warto pamiętać, że złożone sprawozdanie można korygować — system BDO udostępnia funkcję dobrowolnej korekty z inicjatywy podmiotu. Niezależnie od tego marszałek województwa, weryfikując sprawozdanie, może wezwać przez konto BDO do korekty w terminie nie dłuższym niż 14 dni; niedokonanie korekty w terminie traktuje się tak samo jak niezłożenie sprawozdania (art. 77).

Jaka kara grozi za niezłożenie sprawozdania BDO?

Kto wbrew obowiązkowi z art. 76 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. 2023 poz. 1587) nie składa sprawozdania, podlega karze grzywny — tak stanowi art. 180a tej ustawy. Przepis nie podaje kwoty, dlatego stosuje się ogólny zakres grzywny z art. 24 § 1 Kodeksu wykroczeń: od 20 do 5000 zł. Grzywnę orzeka się w postępowaniu w sprawach o wykroczenia; nie jest to administracyjna kara pieniężna z art. 194 ustawy o odpadach, nakładana decyzją.

Art. 180a ustawy o odpadach mówi o niezłożeniu sprawozdania i nie wymienia odrębnie złożenia go po terminie. Pogląd, że spóźnienie również naraża na tę grzywnę, jest wykładnią, a nie dosłowną treścią przepisu — dlatego zaległe sprawozdanie warto złożyć jak najszybciej.

Jeżeli termin już minął, pierwszym krokiem jest sprawdzenie, czy za dany rok obowiązek w ogóle powstał — czyli czy firma wytworzyła odpady objęte ewidencją, gospodarowała nimi albo wprowadzała produkty lub opakowania — a następnie złożenie zaległego sprawozdania przez konto BDO.

Czy rejestracja w BDO to warunek złożenia sprawozdania?

Tak — złożenie sprawozdania jest możliwe wyłącznie przez podmiot posiadający aktywne konto w systemie BDO, a to z kolei wymaga uprzedniej rejestracji w BDO. Firma, która nie dopełniła obowiązku rejestracji, nie może zalogować się do systemu i złożyć sprawozdania, a za prowadzenie działalności bez wymaganego wpisu grozi jej administracyjna kara pieniężna od 1 000 zł do 1 000 000 zł, nakładana decyzją wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska (art. 194 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 ustawy o odpadach).

Wniosek rejestracyjny do BDO składa się elektronicznie przez portal BDO. Wniosek o wpis trzeba złożyć przed rozpoczęciem działalności objętej obowiązkiem rejestracji (art. 50 ust. 2 ustawy o odpadach). Nie czekaj z rejestracją do momentu zbliżającego się terminu sprawozdania — marszałek województwa ma na wpis do 30 dni od otrzymania wniosku bez braków formalnych (art. 53 ust. 1).

Kto może skorzystać z profesjonalnej obsługi BDO zamiast prowadzić ewidencję samodzielnie?

Każdy przedsiębiorca zobowiązany do prowadzenia ewidencji i składania sprawozdań BDO może zlecić te obowiązki wyspecjalizowanej firmie. Opcja ta jest szczególnie popularna wśród małych i średnich przedsiębiorstw, gdzie właściciel nie ma czasu ani wiedzy, by samodzielnie obsługiwać system BDO, pilnować terminów i rozróżniać dziesiątki kodów odpadów. Profesjonalna obsługa BDO dla firm obejmuje zarówno bieżącą ewidencję, jak i roczne sprawozdania.

W ramach takiej usługi ekspert przejmuje prowadzenie KPO i KEO, terminowe składanie sprawozdań oraz bieżące monitorowanie zmian w przepisach. Przedsiębiorca otrzymuje stały kontakt z doradcą, który reaguje na kontrole i wezwania urzędowe.

Warto wiedzieć, że przedsiębiorcy korzystający z obsługi zewnętrznej nie tracą dostępu do swojego konta BDO — nadal mogą logować się i weryfikować dane.

Podsumowanie — co sprawdzić przed 15 marca

Sprawozdanie BDO zamyka rok w ewidencji odpadów: przy poprawnie prowadzonych KPO i KEO sporządza się je sprawnie. Problem pojawia się wtedy, gdy ewidencja przez cały rok była zaniedbana lub prowadzona nieprawidłowo.

Jeśli masz wątpliwości, czy Twoja firma jest objęta obowiązkiem sprawozdawczym, chcesz sprawdzić poprawność prowadzonej ewidencji lub po prostu wolisz oddać sprawozdanie w ręce specjalistów — skorzystaj z dedykowanego sprawozdania BDO przygotowanego przez doświadczonych ekspertów.

Nie zostawiaj spraw BDO na ostatnią chwilę. Skontaktuj się z ekspertem BDO, który zweryfikuje Twoje obowiązki, sprawdzi ewidencję za bieżący rok i zadba o terminowe złożenie sprawozdania.