Zmiana odbiorcy odpadów: uprawnienia i KPO w BDO

Przed zmianą odbiorcy odpadów sprawdź, czy nowy odbiorca ma zezwolenie na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 (art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach), chyba że jego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru. Przekazanie udokumentuj kartą przekazania odpadów w BDO, sporządzoną przed rozpoczęciem transportu (art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach); karty można nie sporządzać, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów (art. 69 ust. 4 tej ustawy). Zlecenie podmiotowi bez wymaganych uprawnień jest zagrożone administracyjną karą pieniężną (art. 194 ust. 1 pkt 3a ustawy o odpadach).

Jakie uprawnienia musi mieć nowy odbiorca odpadów?

Według art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach wytwórca odpadów jest obowiązany do gospodarowania wytworzonymi przez siebie odpadami. Art. 27 ust. 2 tej ustawy pozwala wytwórcy lub innemu posiadaczowi zlecić wykonanie tego obowiązku wyłącznie podmiotom, które posiadają jedno z poniższych:

• zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów (pkt 1),
• koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości (pkt 2),
• wpis do rejestru w zakresie, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 5 (pkt 3).

Katalog z art. 27 ust. 2 nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga uzyskania decyzji ani wpisu do rejestru (końcowa klauzula art. 27 ust. 2). Tekst jednolity ustawy o odpadach: Dz.U. 2026 poz. 1328.

Odesłanie z art. 27 ust. 2 pkt 3 prowadzi do art. 50 ust. 1 pkt 5. Przed podpisaniem umowy warto zweryfikować w rejestrze BDO, czy wpis nowego odbiorcy obejmuje zakres z art. 50 ust. 1 pkt 5. Kody odpadów opisuje artykuł kody odpadów w BDO.

Kiedy odpowiedzialność za odpady przechodzi na odbiorcę?

Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy o odpadach, gdy wytwórca lub inny posiadacz przekazuje odpady następnemu posiadaczowi z decyzją z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo z wpisem do rejestru w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a, odpowiedzialność za gospodarowanie odpadami przechodzi na tego posiadacza z chwilą przekazania.

Art. 27 ust. 4 ustawy o odpadach stanowi, że posiadacza, który przekazał odpady transportującemu, nie zwalnia się z odpowiedzialności za zbieranie lub przetwarzanie odpadów do czasu przejęcia odpowiedzialności przez następnego posiadacza z taką decyzją lub wpisem. Samo oddanie odpadów przewoźnikowi nie przenosi więc odpowiedzialności.

Od tej reguły ogólnej są wyjątki:

• Art. 27 ust. 3b ustawy o odpadach: wytwórca odpadów niebezpiecznych (z wyłączeniem wytwórcy pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego) jest zwolniony z odpowiedzialności dopiero z chwilą przekazania odpadów do ostatecznego procesu odzysku (R1-R11 albo przygotowanie do ponownego użycia) lub unieszkodliwiania (D1-D12) przez posiadacza prowadzącego taki proces.
• Art. 27 ust. 3c ustawy o odpadach: reguła z ust. 3b nie dotyczy wytwórcy odpadów komunalnych. Nie dotyczy też wytwórcy odpadów z art. 71 pkt 1 lit. a, który przekazuje je posiadaczowi z decyzją z ust. 2 pkt 1 lub 2 albo z wpisem z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a.

Dwie dalsze zasady z tego samego artykułu:

• Art. 27 ust. 3a ustawy o odpadach: gdy po przekazaniu odpadów przez wytwórcę następnemu posiadaczowi nie jest możliwe ustalenie wytwórcy, za zagospodarowanie odpadów odpowiada aktualny lub poprzedni posiadacz.
• Art. 27 ust. 7 ustawy o odpadach: sprzedawca odpadów i pośrednik w obrocie odpadami nie przejmują odpowiedzialności, jeżeli nie są posiadaczami tych odpadów.

Jak udokumentować przekazanie w BDO?

Według art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach kartę przekazania odpadów (KPO) sporządza posiadacz odpadów przekazujący je następnemu posiadaczowi albo do własnych miejsc zbierania lub przetwarzania, przed rozpoczęciem transportu. Kto w praktyce ją wystawia, wyjaśnia artykuł kto wystawia KPO – wytwórca czy odbiorca.

Wyjątek z art. 69 ust. 4 ustawy o odpadach: można nie sporządzać KPO, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów. Dla odpadów komunalnych art. 71a tej ustawy przewiduje analogiczny, odrębny mechanizm: kartę przekazania odpadów komunalnych, sporządzaną odrębnie dla każdego ładunku danego rodzaju.

Co grozi za przekazanie odpadów podmiotowi bez uprawnień?

Art. 194 ust. 1 pkt 3a ustawy o odpadach przewiduje administracyjną karę pieniężną za zlecanie wykonywania obowiązku gospodarowania odpadami podmiotom, które nie uzyskały wymaganych decyzji lub wymaganego wpisu do rejestru, wbrew art. 27 ust. 2. Pkt 3a dodano ustawą Dz.U. 2021 poz. 1648 i obowiązuje od 2021-09-23. Szerzej o skutkach piszemy w artykule co grozi za brak przekazania odpadów uprawnionemu odbiorcy. Brzmienie art. 194 sprawdzisz w tekście jednolitym ustawy (Dz.U. 2026 poz. 1328).

Co zrobić teraz, zmieniając odbiorcę?

1. Ustal, na jakiej podstawie z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach działa nowy odbiorca, i zweryfikuj ją w rejestrze BDO lub w posiadanej przez niego decyzji. Jeśli jego działalność nie wymaga decyzji ani wpisu, katalog z ust. 2 nie ma zastosowania.

2. Sprawdź, czy odbiorca ma decyzję z art. 27 ust. 2 pkt 1 lub 2 albo wpis w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. a. Od tego zależy, czy zgodnie z art. 27 ust. 3 odpowiedzialność przejdzie na niego z chwilą przekazania. Dla odpadów niebezpiecznych uwzględnij regułę z art. 27 ust. 3b.

3. Przed transportem sporządź KPO w BDO (art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach), chyba że zachodzi wyjątek z art. 69 ust. 4, i upewnij się, że kierowca będzie miał potwierdzenie z BDO (art. 69 ust. 1a).

4. Po przejęciu odpadów sprawdź w BDO, czy odbiorca potwierdził przejęcie (art. 69 ust. 3), a przewoźnik zakończenie transportu (art. 69 ust. 3b).

5. W razie wątpliwości co do ewidencji i rozliczeń możesz skorzystać z pomocy w rozliczeniach BDO.

Artykuł nie obejmuje odpadów zakaźnych medycznych i weterynaryjnych (odrębna reguła art. 27 ust. 5 ustawy o odpadach) ani odzysku na potrzeby własne przez osoby fizyczne i jednostki niebędące przedsiębiorcami (art. 27 ust. 8-10).

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.