Zużyty olej z frytownicy w restauracji – co zrobić

Restauracja jako wytwórca odpadów jest obowiązana gospodarować zużytym olejem z frytownicy (art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach). Wykonanie tego obowiązku może zlecić wyłącznie podmiotom wskazanym w art. 27 ust. 2, np. z zezwoleniem na zbieranie lub przetwarzanie odpadów albo z wpisem do rejestru BDO, chyba że działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu. Własny wpis restauracji do BDO zależy od obowiązku ewidencji odpadów (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e).

Komu restauracja może oddać zużyty olej?

Według art. 27 ust. 1 ustawy o odpadach wytwórca odpadów jest obowiązany gospodarować wytworzonymi przez siebie odpadami. Art. 27 ust. 2 tej ustawy pozwala zlecić to gospodarowanie wyłącznie podmiotom, które mają jedno z poniższych:

• zezwolenie na zbieranie odpadów albo zezwolenie na przetwarzanie odpadów,
• koncesję na podziemne składowanie odpadów, pozwolenie zintegrowane, decyzję zatwierdzającą program gospodarowania odpadami wydobywczymi, zezwolenie na prowadzenie obiektu unieszkodliwiania odpadów wydobywczych albo wpis do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,
• wpis do rejestru BDO w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 5.

Katalog z art. 27 ust. 2 nie ma zastosowania, gdy działalność odbiorcy nie wymaga decyzji ani wpisu do rejestru. Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić w kopii zezwolenia albo w potwierdzeniu wpisu do BDO, czy odbiorca ma uprawnienie z art. 27 ust. 2 obejmujące odpad z gastronomii.

Czy restauracja musi mieć wpis do BDO?

Nie przesądza o tym samo prowadzenie lokalu gastronomicznego. Art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o odpadach wiąże wpis z tym, czy wytwórca jest obowiązany do prowadzenia ewidencji odpadów. Rodzaje i ilości odpadów zwolnione z ewidencji określa rozporządzenie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644), wydane na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 i ust. 5 tej ustawy. Obowiązuje od 1 stycznia 2025 r. i zastąpiło rozporządzenie z 23 grudnia 2019 r.

Załącznik do rozporządzenia ma 41 pozycji z limitami w Mg na rok, osobno dla każdego kodu odpadu. Zwolnienie działa, gdy kod odpadu figuruje w załączniku, a roczna masa tego kodu mieści się w limicie. Jeśli lokal wytwarza wyłącznie odpady w rodzajach i ilościach objętych zwolnieniem, wpis do BDO z tytułu bycia wytwórcą odpadów nie powstaje (art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e). Więcej o rejestracji znajdziesz w artykule rejestracja w BDO.

Jak ustalić kod i rodzaj odpadu?

Art. 4 ust. 1-3 ustawy o odpadach nakazuje klasyfikować odpady przez zaliczenie do grupy, podgrupy i rodzaju. Uwzględnia się źródło powstawania, właściwości powodujące niebezpieczność (rozporządzenia UE 1357/2014 i 2017/997) oraz składniki z załącznika nr 4 do ustawy. Katalog odpadów z podziałem na grupy, podgrupy i rodzaje oraz ze wskazaniem odpadów niebezpiecznych określa rozporządzenie ministra właściwego do spraw klimatu, wydane na podstawie art. 4 ust. 3. Kod zużytego oleju z frytownicy ustalisz według tego katalogu, a następnie porównasz go z załącznikiem do rozporządzenia z 2024 r. Pomoże w tym artykuł o kodach odpadów w BDO.

Co, gdy odpad jest niebezpieczny albo przekracza limit?

Załącznik do rozporządzenia (Dz.U. 2024 poz. 1644) nie obejmuje żadnych odpadów niebezpiecznych. Odpady niebezpieczne podlegają ewidencji niezależnie od ilości, chyba że wytwórca jest zwolniony na innej podstawie ustawowej z art. 66 ust. 4 pkt 1-3 ustawy o odpadach, np. jako wytwórca odpadów komunalnych. Ewidencja uproszczona z art. 71 tej ustawy nie jest zwolnieniem, tylko węższą formą ewidencji (wyłącznie z użyciem KPO). Jeśli kod odpadu nie figuruje w załączniku albo przekroczysz limit, a nie zwalnia Cię inna podstawa z art. 66 ust. 4 pkt 1-3, obowiązek ewidencji pociąga za sobą wpis z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e tej ustawy.

Czy potrzebna jest karta przekazania odpadów?

Według art. 69 ust. 1 ustawy o odpadach kartę przekazania odpadów (KPO) sporządza posiadacz przekazujący odpady następnemu posiadaczowi, przed rozpoczęciem transportu. Przejmujący odpady potwierdza przejęcie w BDO (art. 69 ust. 3), a transportujący potwierdza transport niezwłocznie po jego zakończeniu (art. 69 ust. 3b). Kierujący pojazdem musi mieć przy sobie potwierdzenie wygenerowane z BDO (art. 69 ust. 1a).

Art. 69 ust. 4 dopuszcza niesporządzanie KPO, jeżeli jeden z posiadaczy odpadów nie jest objęty obowiązkiem prowadzenia ewidencji odpadów. Dotyczy to więc także sytuacji, gdy zwolniona z ewidencji jest restauracja. Warto zweryfikować z odbiorcą, czy zastosuje ten wyjątek i jak sam dokumentuje przejęcie oleju.

Co zrobić krok po kroku?

1. Ustal kod odpadu w katalogu wydanym na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o odpadach.

2. Porównaj kod i roczną masę z załącznikiem do rozporządzenia z 5 listopada 2024 r. (Dz.U. 2024 poz. 1644). Kod spoza załącznika albo odpad niebezpieczny oznacza ewidencję, a z nią wpis z art. 50 ust. 1 pkt 5 lit. e, chyba że zwalnia Cię inna podstawa z art. 66 ust. 4 pkt 1-3.

3. Wybierz odbiorcę z uprawnieniem z art. 27 ust. 2 ustawy o odpadach i zachowaj kopię jego dokumentu.

4. Ustal z odbiorcą, czy potrzebna jest KPO (art. 69 ust. 1 i 4).

Szczegóły sprawozdań opisuje artykuł sprawozdania BDO dla restauracji. Aktualny tekst ustawy jest dostępny w wykazie ELI.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.