Eksport poza UE a rozliczenia środowiskowe w Polsce

Rozpoczęcie eksportu poza UE zwalnia z rozliczeń środowiskowych w Polsce tylko w części. Według art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi jej przepisów (z wyjątkiem art. 14 i art. 45) nie stosuje się do opakowań, w których przedsiębiorca wprowadził produkty do obrotu, a następnie w tym samym roku kalendarzowym dokonał ich eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy. Według art. 6 ust. 2 tej ustawy eksport lub dostawę może wykonać także inny przedsiębiorca.

Co mówi art. 6 ust. 1 ustawy opakowaniowej o eksporcie?

Przepisów ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (tekst jednolity: Dz.U. 2026 poz. 619), z wyłączeniem art. 14 i art. 45, nie stosuje się do przedsiębiorców w zakresie opakowań, w których w danym roku kalendarzowym wprowadzili produkty do obrotu, a następnie w tym samym roku kalendarzowym dokonali eksportu lub wewnątrzwspólnotowej dostawy tych opakowań. Dotyczy to opakowań wywiezionych bez produktów albo wraz z produktami (art. 6 ust. 1 tej ustawy).

Zwolnienie ma więc dwa warunki: produkty zostały wprowadzone do obrotu w opakowaniach w danym roku, a eksport lub dostawa nastąpiły w tym samym roku kalendarzowym. Przepisy art. 14 i art. 45 pozostają poza zwolnieniem, czyli nadal Cię dotyczą (art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

W praktyce oznacza to, że opakowania wprowadzone do obrotu w jednym roku, a wywiezione dopiero w kolejnym, nie mieszczą się w brzmieniu art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Przed zamknięciem rozliczeń za rok warto sprawdzić daty wprowadzenia do obrotu i daty dokumentów wywozu dla każdej partii opakowań.

Czy eksport może wykonać inny przedsiębiorca?

Tak. Eksport lub wewnątrzwspólnotowa dostawa, o której mowa w art. 6 ust. 1, może być dokonana także przez przedsiębiorcę innego niż wprowadzający opakowania lub produkty w opakowaniach. Następuje to na podstawie dokumentów potwierdzających ten eksport lub tę dostawę opakowań bez produktów albo wraz z produktami (art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, Dz.U. 2026 poz. 619).

W praktyce oznacza to, że gdy towar wywozi Twój odbiorca albo spedytor, warto zadbać o dokumenty potwierdzające wywóz, na które wskazuje art. 6 ust. 2 tej ustawy. Przepis nie wylicza ich treści, więc ich zakres warto uzgodnić z kontrahentem przed pierwszą wysyłką.

Co oznacza eksport w ustawie o obowiązkach przedsiębiorców i opłacie produktowej?

Według art. 2 pkt 2 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (tekst jednolity: Dz.U. 2024 poz. 433) eksport produktów to wywóz produktów z terytorium kraju na terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej.

Ta definicja dotyczy ustawy o obowiązkach przedsiębiorców i opłacie produktowej (art. 2 pkt 2 tej ustawy). Wywóz do innego państwa UE nie jest w niej eksportem. W praktyce oznacza to, że dla tej ustawy kluczowe jest, czy towar opuszcza Polskę w kierunku kraju spoza UE. Dla ustawy o gospodarce opakowaniami art. 6 ust. 1 obejmuje obok eksportu także wewnątrzwspólnotową dostawę.

Jak eksport wpływa na masę sprzętu elektrycznego i elektronicznego?

Przy ustalaniu masy sprzętu wprowadzonego do obrotu nie uwzględnia się masy sprzętu wywiezionego z terytorium kraju przez wprowadzającego lub innego przedsiębiorcę. Wywóz musi być udokumentowany i dotyczyć państwa niebędącego państwem członkowskim albo innego państwa członkowskiego. Musi też nastąpić w tym samym roku kalendarzowym, w którym sprzęt wprowadzono do obrotu (art. 8 ust. 1 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, Dz.U. 2024 poz. 573).

W praktyce oznacza to, że dokumenty wywozu wpływają na obliczenie masy sprzętu według art. 8 ust. 1 tej ustawy. Tak samo jak przy opakowaniach liczy się rok kalendarzowy.

Porównanie: co przesądza o skutku eksportu?

Co zrobić teraz, gdy zaczynasz eksport?

1. Ustal, które produkty i opakowania opuszczają Polskę w kierunku państw spoza UE. Dla ustawy o obowiązkach przedsiębiorców i opłacie produktowej użyj definicji z jej art. 2 pkt 2.

2. Sprawdź, kto wykonuje wywóz: Ty czy inny przedsiębiorca. W drugim przypadku zbierz dokumenty potwierdzające eksport (art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi).

3. Porównaj rok wprowadzenia do obrotu z rokiem eksportu (art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz art. 8 ust. 1 ustawy o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym).

4. Pomoże w tym obsługa rozliczeń opakowaniowych. Jeśli nie jesteś jeszcze w rejestrze, zobacz rejestrację firmy w BDO. Szerszy kontekst znajdziesz w dziale o prawie środowiskowym.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.