Obowiązki w kraju klienta przy sprzedaży w UE

Przy wejściu na rynek innego państwa UE polski numer BDO nie zastępuje obowiązków w kraju klienta. Producent w rozumieniu PPWR rejestruje się i raportuje w państwie, w którym po raz pierwszy udostępnia opakowania (art. 44–45 rozporządzenia (UE) 2025/40), a sprzedawca sprzętu na odległość wyznacza tam przedstawiciela (art. 10 ust. 1 ustawy o ZSEE).

Czy numer BDO wystarcza w kraju klienta?

Nie. Polski numer rejestrowy BDO jest 9-cyfrowy, nadaje go marszałek województwa na podstawie art. 54 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2023 poz. 1587) i jest ważny wyłącznie w Polsce. „Numer EPR” używany przez marketplace’y i firmy doradcze nie jest jednym unijnym identyfikatorem. To potoczne określenie różnych krajowych numerów rejestracyjnych rozszerzonej odpowiedzialności producenta, np. niemieckiego numeru LUCID dla opakowań, niemieckiego WEEE-Reg-Nr. dla sprzętu elektrycznego czy francuskiego UIN. Żaden z nich nie jest tożsamy z numerem BDO. Rozszerzona odpowiedzialność producenta jest wdrażana przez przepisy każdego państwa członkowskiego z osobna, więc przepis może ulec zmianie, a konkretne wymogi kraju klienta warto sprawdzić w jego aktualnych przepisach.

Polski wpis do BDO i obowiązki w kraju klienta to dwa osobne tory. Więcej o polskiej rejestracji znajdziesz w artykule Rejestracja firmy w BDO.

Jakie obowiązki wynikają z PPWR dla opakowań?

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 z dnia 19 grudnia 2024 r. w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR, Dz.Urz. UE L, 2025/40) w art. 44 ust. 2 nakłada na producentów obowiązek rejestracji w rejestrze w każdym państwie członkowskim, na którego terytorium po raz pierwszy udostępniają opakowania lub produkty w opakowaniach albo w którym je rozpakowują, nie będąc użytkownikami końcowymi. Rejestracja zależy więc od terytorium pierwszego udostępnienia, a nie od siedziby firmy. Producentem jest podmiot spełniający definicję z art. 3 pkt 15 PPWR.

Zgodnie z art. 44 i 45 PPWR producent ponosi rozszerzoną odpowiedzialność producenta w systemach ustanowionych na podstawie art. 8 i 8a dyrektywy 2008/98/WE i składa coroczne sprawozdania do rejestru producentów. Producent mający siedzibę w innym państwie członkowskim wyznacza na podstawie pisemnego upoważnienia upoważnionego przedstawiciela ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta w państwie, w którym udostępnia opakowania (art. 45 ust. 3 PPWR). Dla producentów z państw trzecich wyznaczenie jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy tak postanowi dane państwo członkowskie (art. 45 ust. 3 zd. 2 PPWR). Według art. 45 ust. 4 PPWR dostawcy platform internetowych przed dopuszczeniem producenta do usługi pozyskują jego numery rejestracji z art. 44 oraz jego poświadczenie zgodności z EPR.

Format rejestracji i sprawozdawczości określi akt wykonawczy Komisji (art. 44 ust. 14 PPWR). Moment, od którego rejestracja w danym państwie jest faktycznie możliwa, wynika zatem z prawa krajowego tego państwa i tego aktu, a nie z samej daty stosowania rozporządzenia. Dla Polski warto to sprawdzić u właściwego organu przed pierwszą sprzedażą.

Co dotyczy sprzedawcy sprzętu elektrycznego?

Art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (t.j. Dz.U. 2024 poz. 573) stanowi, że osoba fizyczna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba prawna z siedzibą w Polsce, która sprzedaje sprzęt za pomocą środków porozumiewania się na odległość bezpośrednio gospodarstwom domowym lub użytkownikom innym niż gospodarstwa domowe w innym państwie członkowskim, jest obowiązana wyznaczyć w tym państwie przedstawiciela. Przedstawiciel odpowiada za wykonywanie na jego terytorium obowiązków określonych w przepisach krajowych tego państwa dotyczących sprzętu oraz zużytego sprzętu.

A baterie i akumulatory?

Obowiązki wprowadzającego baterie i akumulatory z art. 29–33 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (m.in. oznakowanie, numer rejestrowy na dokumentach związanych z obrotem, osiąganie poziomów zbierania) dotyczą rynku polskiego. Odpowiedniki dla kraju klienta wyznacza prawo tamtego państwa, bo rozszerzona odpowiedzialność producenta jest tam wdrażana odrębnie.

Jakie są wyjątki i przypadki szczególne?

Co zrobić przed pierwszą sprzedażą?

Przykład: polska firma sprzedaje przez sklep internetowy do klientów w innym państwie UE sprzęt elektryczny w opakowaniach. Trzeba tu ustalić dwie rzeczy. Po pierwsze, czy jest producentem w rozumieniu art. 3 pkt 15 PPWR, a jeśli tak, to rejestracja w państwie pierwszego udostępnienia (art. 44 ust. 2 PPWR). Po drugie, wyznaczenie tam przedstawiciela dla sprzętu (art. 10 ust. 1 ustawy o ZSEE).

Kolejne kroki:

1. Ustal, jakie produkty i opakowania trafią do kraju klienta, i które z nich podlegają EPR.

2. Sprawdź w tym państwie, który organ prowadzi rejestr producentów, i czy jest już uruchomiony.

3. Zapytaj platformę sprzedażową, jakich numerów rejestracyjnych wymaga.

4. Rozważ doradcę w kraju klienta.

5. Nadal prowadź polskie rozliczenia, np. sprawozdanie z wytwarzanych odpadów. Zakres obsługi BDO znajdziesz w cenniku.

Gdzie sprawdzić przepisy?

Przepisy znajdziesz w PPWR na EUR-Lex, ustawie o ZSEE, ustawie o bateriach i akumulatorach oraz ustawie o odpadach.

Autor

Piotr Chudeusz

ekspert ds. BDO, KOBiZE i ISO. Prowadzi sprawy BDO firm od 2010 roku.